انجمن علمی فقه و حقوق خانواده ایران فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین 2717-1469 مقالات آماده انتشار 2026 06 14 The ups and downs of women's social-Qur'anic activities until the 13th century, its causes, the expression of historical developments فراز و فرودهای فعالیت‌های اجتماعی – قرآنی بانوان تاقرن سیزدهم، علل آن، بیان تطورات تاریخی 736606 10.22034/jml.2026.2012896.1305 FA صدیقه صالحی دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد علوم تحقیقات تهران مهدی مهریزی طرقی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد علوم تحقیقات کاظم قاضی زاده عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2023 10 04 In the religion of Islam, women are equal to men in the principle of creation, in religious duties, in the acquisition of knowledge, in the right to possess and occupy, in bearing and accepting human responsibilities and dignity, and no woman or man is superior to another. Among the efforts of Ali (pbuh), it was to restore the forgotten norms and values to the society during the life of the Prophet, which included respecting women and honoring their position in the center of the family and society, which even in the last moments of his life Mubarakshan has also mentioned this issue. For example, Hazrat Khadijah (PBUH) who helped the Prophet of Islam a lot both materially and spiritually. Among all these women is Fatima Zahra (pbuh), who in addition to writing and memorizing the Qur'an, had knowledge of all of them and the teachings and interpretations of the Holy Qur'an, Zainab Kobri, the daughter of Ali (pbuh), who exposed the crimes of the Umayyads with her exciting speeches. did Women such as Ayesha, Umm Hafsa, Umm Salma and Umm Warqa, the daughter of Abdullah bin Harith Ansari, who were reciters and memorizers of the Quran. After the age of the Prophet, the restrictions to carry out Quranic activities were gradually intensified. With the analytical-descriptive method, we come to the conclusion that Islam has given great importance to women's scientific activities and has no restrictions on women's social and scientific activities. در دین اسلام زنان با مردان در اصل آفرینش، در تکالیف شرعی، در کسب علم، در حق تملک و تصرف، در تحمل و قبول مسولیت و کرامات انسانی برابر و مساویند و هیچ زن و یا مردی بر دیگری برتری ندارد. با از جمله تلاشهای علی (ع)، جهت باز گردادن هنجارها و ارزشهای فراموش شده دردوران حیات پیامبر به جامعه بود، که از جمله این هنجارها، احترام نهادن به بانوان و بزرگداشت مقامشان در کانون خانواده و جامعه بود، که حتی در واپسین لحظات عمر مبارکشان نیز، به این موضوع اشاره نموده‌اند. بعنوان مثال حضرت خدیجه (س) که هم از نظر مادی و هم معنوی کمک زیادی به پیامبر اسلام کردند. در میان همه این بانوان فاطمه زهرا (س) است که علاوه بر کتابت و حفظ قرآن بر تمامی‌شان و نزولها و معارف و تفسیر قرآن کریم آگاهی داشته است، زینب کبری دختر علی (ع) که با نطق‌های مهیج خود جنایات بنی امیه را بر ملأ کرد. زنانی همچون عایشه، ام حفصه، ام سلمه و ام ورقه دختر عبدالله بن حارث انصاری که از قاریان و حافظان قرآن بوده‌اند. بعد از عصر پیامبر به تدریج محدویتها جهت انجام فعالیت‌های قرآنی تشدید شد. با روش تحلیلی - توصیفی به این نتیجه می‌رسیم که اسلام به فعالیت‌های علمی بانوان اهمیت بسیاری داده است و محدودیتی برای فعالیت‌های اجتماعی و علمی بانوان ندارد