انجمن علمی فقه و حقوق خانواده ایران فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین 2717-1469 8 27 2026 06 22 رابطه‏ی شورای امنیت و دیوان کیفری بین‏المللی با تاکید بر صلاحیت 1 12 737678 10.22034/jml.2026.737678 FA پیمان حکیم زاده خوئی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Journal Article <span lang="AR-SA">این مقاله به بررسی رابطه شورای امنیت و دیوان کیفری بین‌المللی با تأکید بر مسئله صلاحیت می‌پردازد و می‌کوشد مبانی حقوقی این ارتباط را در چارچوب منشور ملل متحد و اساسنامه رم تحلیل کند. شورای امنیت به‌عنوان رکن مسئول حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، در مواردی از طریق ارجاع وضعیت‌ها به دیوان یا تعلیق تحقیقات و تعقیب‌ها، در فرآیند اعمال صلاحیت دیوان نقش مستقیم می‌یابد؛ در حالی که دیوان کیفری بین‌المللی نهادی قضایی و مستقل است که برای تعقیب مرتکبان شدیدترین جنایات بین‌المللی تأسیس شده است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که این رابطه، جلوه‌ای از پیوند میان عدالت کیفری بین‌المللی و ملاحظات امنیت جمعی است و از همین رهگذر، هم ظرفیت تقویت پاسخ‌گویی بین‌المللی را دارد و هم می‌تواند زمینه بروز تنش میان استقلال قضایی و ملاحظات سیاسی را فراهم آورد.یافته‌های مقاله بیانگر آن است که نقش شورای امنیت در فعال‌سازی یا تعلیق صلاحیت دیوان، تأثیر عمیقی بر اصل برابری در برابر عدالت، حمایت از قربانیان و مقابله با بی‌کیفرمانی بر جای می‌گذارد. هرچند ارجاع پرونده‌ها از سوی شورای امنیت می‌تواند راه دستیابی به عدالت را در وضعیت‌هایی که دولت‌ها ناتوان یا نامایل به تعقیب هستند هموار سازد، اما گزینشی بودن تصمیمات، نفوذ ملاحظات سیاسی و امکان استفاده از حق وتو، خطر سیاسی‌شدن عدالت کیفری بین‌المللی را افزایش می‌دهد. ازاین‌رو، مقاله نتیجه می‌گیرد که مشروعیت و کارآمدی این رابطه زمانی تضمین می‌شود که اختیارات شورای امنیت در ارتباط با دیوان، در پرتو معیارهای حقوقی، بی‌طرفی قضایی و هدف انسانی حمایت از کرامت بشر و حقوق قربانیان اعمال شود.</span> https://www.jaml.ir/article_737678_dbd6af9fd39f9d6921f09dd62986984a.pdf