انجمن علمی فقه و حقوق خانواده ایران فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین 2717-1469 مقالات آماده انتشار 2026 07 29 ‏The Right to Peace in Contemporary International Law and Human Rights: Theoretical Foundations, Normative Developments, Implementation Challenges and Prospects for Realization ‏in the Global Legal Order حق بر صلح در حقوق بین‌الملل و حقوق بشر معاصر: مبانی نظری، تحولات هنجاری، چالش‌های اجرایی و چشم‌انداز تحقق در نظام حقوقی جهانی 738184 10.22034/jml.2026.2092502.1710 FA سید کیهان اسدی دانشگاه پیام نور استان تهران ، ایران 0009-0008-6241-8556 عباد روحی دانشگاه جیهان کردستان عراق فاطمه امامی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج Journal Article 2026 06 25 چکیده فارسی :<br><br>صلح همواره یکی از بنیادی‌ترین آرمان‌های بشریت و از مهم‌ترین اهداف حقوق بین‌الملل بوده است. با این حال، تحولات قرن بیستم و بیست و یکم نشان داده است که صرف منع جنگ برای تحقق صلح پایدار کافی نیست. از این رو، مفهوم «حق بر صلح» به تدریج از یک آرمان اخلاقی و سیاسی به یک مفهوم حقوقی در عرصه حقوق بین‌الملل و حقوق بشر تبدیل شده است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی مبانی فلسفی، حقوقی و هنجاری حق بر صلح در نظام بین‌المللی می‌پردازد. مقاله ضمن تحلیل منشور ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق‌های بین‌المللی حقوق بشر، اعلامیه حق ملت‌ها به صلح مصوب ۱۹۸۴ و اعلامیه حق بر صلح مصوب ۲۰۱۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جایگاه حق بر صلح را در نظام حقوق بین‌الملل معاصر مورد بررسی قرار می‌دهد. همچنین نقش سازمان ملل متحد، شورای امنیت، دیوان بین‌المللی دادگستری، شورای حقوق بشر، دولت‌ها، سازمان‌های منطقه‌ای و جامعه مدنی در تحقق این حق تحلیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه حق بر صلح هنوز به مرحله یک قاعده کاملاً الزام‌آور نرسیده است، اما روند رو به رشد هنجارسازی بین‌المللی، آن را به یکی از مهم‌ترین حقوق همبستگی نسل سوم حقوق بشر تبدیل کرده است. در نهایت، پژوهش راهکارهایی برای تقویت ضمانت اجرا و تحقق عملی حق بر صلح در نظام بین‌المللی ارائه می‌دهد. صلح همواره یکی از بنیادی‌ترین آرمان‌های بشریت و از مهم‌ترین اهداف حقوق بین‌الملل بوده است. با این حال، تحولات قرن بیستم و بیست و یکم نشان داده است که صرف منع جنگ برای تحقق صلح پایدار کافی نیست. از این رو، مفهوم «حق بر صلح» به تدریج از یک آرمان اخلاقی و سیاسی به یک مفهوم حقوقی در عرصه حقوق بین‌الملل و حقوق بشر تبدیل شده است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی مبانی فلسفی، حقوقی و هنجاری حق بر صلح در نظام بین‌المللی می‌پردازد. مقاله ضمن تحلیل منشور ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق‌های بین‌المللی حقوق بشر، اعلامیه حق ملت‌ها به صلح مصوب ۱۹۸۴ و اعلامیه حق بر صلح مصوب ۲۰۱۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جایگاه حق بر صلح را در نظام حقوق بین‌الملل معاصر مورد بررسی قرار می‌دهد. همچنین نقش سازمان ملل متحد، شورای امنیت، دیوان بین‌المللی دادگستری، شورای حقوق بشر، دولت‌ها، سازمان‌های منطقه‌ای و جامعه مدنی در تحقق این حق تحلیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه حق بر صلح هنوز به مرحله یک قاعده کاملاً الزام‌آور نرسیده است، اما روند رو به رشد هنجارسازی بین‌المللی، آن را به یکی از مهم‌ترین حقوق همبستگی نسل سوم حقوق بشر تبدیل کرده است. در نهایت، پژوهش راهکارهایی برای تقویت ضمانت اجرا و تحقق عملی حق بر صلح در نظام بین‌المللی ارائه می‌دهد.