<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE ArticleSet PUBLIC "-//NLM//DTD PubMed 2.7//EN" "https://dtd.nlm.nih.gov/ncbi/pubmed/in/PubMed.dtd">
<ArticleSet>
<Article>
<Journal>
				<PublisherName>انجمن علمی فقه و حقوق خانواده ایران</PublisherName>
				<JournalTitle>فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین</JournalTitle>
				<Issn>2717-1469</Issn>
				<Volume>8</Volume>
				<Issue>28</Issue>
				<PubDate PubStatus="epublish">
					<Year>2026</Year>
					<Month>06</Month>
					<Day>22</Day>
				</PubDate>
			</Journal>
<ArticleTitle></ArticleTitle>
<VernacularTitle>تحلیل جرم‌شناختی چرخه بروز و تکرار کلاهبرداری‌های سایبری در بسترهای شبکه اجتماعی</VernacularTitle>
			<FirstPage>1</FirstPage>
			<LastPage>17</LastPage>
			<ELocationID EIdType="pii">741712</ELocationID>
			
<ELocationID EIdType="doi">10.22034/jml.2026.741712</ELocationID>
			
			<Language>FA</Language>
<AuthorList>
<Author>
					<FirstName>فرهود</FirstName>
					<LastName>مدبر خاک‌نژاد</LastName>
<Affiliation>دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، ایران.</Affiliation>

</Author>
</AuthorList>
				<PublicationType>Journal Article</PublicationType>
		    <Abstract></Abstract>
			<OtherAbstract Language="FA">کلاهبرداری سایبری در بستر شبکه‌های اجتماعی، از مهم‌ترین اشکال جرایم علیه اموال و مالکیت در محیط دیجیتال است که با بهره‌گیری از داده‌های شخصی، ارتباطات برخط، حساب‌های کاربری جعلی و شیوه‌های فریب مبتنی بر اعتماد ارتکاب می‌یابد در این جرم، برخلاف کلاهبرداری سنتی، غالبا در فضای فرامرزی، با هویت نامعلوم و از طریق ابزارهایی انجام می‌شود که امکان تکرار سریع و گسترده رفتار مجرمانه را فراهم می‌کنند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، چرخه بروز و تکرار کلاهبرداری سایبری در شبکه‌های اجتماعی را از منظر جرم‌شناختی و با توجه به مبانی حقوق کیفری ایران بررسی می‌کند. در این پژوهش، نخست مفهوم کلاهبرداری سایبری، تحول آن و ارتباط آن با عناوین مجرمانه مقرر در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری و قانون جرایم رایانه‌ای تحلیل می‌شود. سپس مبانی شکل‌گیری این جرم، از جمله فرصت مجرمانه، انتخاب بزه‌دیده، کاهش نظارت اجتماعی، ناشناختگی مرتکب و ضعف آگاهی حقوقی بررسی خواهد شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کلاهبرداری سایبری در شبکه‌های اجتماعی، نتیجه یک رفتار منفرد نیست؛ بلکه در قالب چرخه‌ای متشکل از شناسایی بزه‌دیده، ایجاد اعتماد، اعمال فریب، تحصیل مال، پنهان‌سازی آثار جرم و بازتولید شیوه مجرمانه شکل می‌گیرد. همچنین، تکرار این جرم با ضعف کنترل هویت، دشواری جمع‌آوری ادله الکترونیکی، انتقال سریع وجوه، استفاده از حساب‌های واسط و تأخیر در اعلام جرم ارتباط مستقیم دارد. نتیجه تحقیق آن است که پاسخ کیفری مؤثر، تنها با تشدید مجازات تحقق نمی‌یابد و باید هم‌زمان پیشگیری وضعی، ارتقای امنیت داده، تقویت ادله الکترونیکی، آموزش حقوقی کاربران و هماهنگی میان نهادهای قضایی، انتظامی و ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطی مورد توجه قرار گیرد.</OtherAbstract>
		<ObjectList>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">کلاهبرداری</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">فضای مجازی</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">شبکه اجتماعی</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">بزه‌دیده</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">فریب</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">ادله الکترونیکی</Param>
			</Object>
			<Object Type="keyword">
			<Param Name="value">تکرار جرم</Param>
			</Object>
		</ObjectList>
<ArchiveCopySource DocType="pdf">https://www.jaml.ir/article_741712_593185e378d6239358796871a810ea1c.pdf</ArchiveCopySource>
</Article>
</ArticleSet>
