Civil Liability Arising from Automated Decision-Making on Private Intermediary Platforms: A Comparative Study of Iranian and European Union Law

AMIN, DARYOUSH; MOJTAHEDI, SHABNAM; Noorisatari, Erfan

doi:10.22034/jml.2026.2096627.1751

Civil Liability Arising from Automated Decision-Making on Private Intermediary Platforms: A Comparative Study of Iranian and European Union Law

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors

DARYOUSH AMIN ¹

SHABNAM MOJTAHEDI ²

Erfan Noorisatari ¹

¹ Islamic Azad University

² Shiraz International University

10.22034/jml.2026.2096627.1751

Abstract

گسترش پلتفرم‌های واسط خصوصی، مانند بازارگاه‌های اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی، سکوهای حمل‌ونقل، خدمات مالی و سامانه‌های استخدامی، موجب شده است تصمیم‌هایی چون رتبه‌بندی کاربران، انسداد حساب، حذف محتوا، پذیرش یا رد درخواست، تعیین قیمت، تشخیص تقلب و پیشنهاد کالا یا خدمت، به‌وسیله سامانه‌های خودکار یا هوش مصنوعی اتخاذ شود. این تصمیم‌ها در مواردی موجب ورود خسارت مالی، لطمه به شهرت، تبعیض، نقض حریم خصوصی یا محرومیت از دسترسی به خدمات می‌شوند. مسئله اصلی آن است که در صورت ورود زیان، مسئولیت متوجه چه شخصی است: توسعه‌دهنده سامانه، بهره‌بردار پلتفرم، ارائه‌دهنده داده، کاربر یا خود پلتفرم به‌عنوان واسطه؟این مقاله با رویکردی تحلیلی ـ تطبیقی، مبانی مسئولیت مدنی پلتفرم‌های واسط خصوصی را بررسی می‌کند و با تفکیک مسئولیت قراردادی، قهری، ناشی از فعل اشخاص، مسئولیت حرفه‌ای و مسئولیت ناشی از نقض الزامات قانونی، معیارهای انتساب خسارت را تبیین می‌نماید. فرض اصلی مقاله آن است که صرف خودکار بودن تصمیم، موجب مسئولیت مطلق پلتفرم نیست؛ بلکه نقش واقعی پلتفرم، میزان کنترل و نظارت، قابلیت پیش‌بینی زیان، اطلاع از خطر، نقض تعهدات مراقبتی و امکان مداخله انسانی در تعیین مسئولیت مؤثر است.

Keywords

Automated decision-making

artificial intelligence

civil liability

private intermediary platform

digital platform

causation

algorithmic discrimination

EU Digital Services Act

Subjects