فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

طرق حل‌وفصل مسالمت‌آمیز تعارضات بین‌المللی در الگوی اسلامی و غربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زینب نفر 1
زهرا احمدی 2
1 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته روابط بین الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
10.22034/jml.2024.2044447.1401
چکیده
از دیرباز صلح و روابط مسالمت‌آمیز مهم‌ترین روش حل‌وفصل منازعات بین دول محسوب می‌شد. کنفرانس‌های 1899 و 1907 صلح لاهه، اولین نمونه بارز تلاش‌های جامعه بین الملل است که سازوکارهای سازمان‌یافته‌ای را برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات تدوین نموده است. جهان اسلام در قرن حاضر با پدیده اسلام هراسی به‌ویژه در جهان غرب روبروست که سبب باعث شده که مبانی ناب اسلام در مسائل متعدد از جمله رویکرد فقه اسلامی به حل مسالمت‌آمیز اختلافات از دیدگان به دور ماند. همین امر، ضرورت واکاوی حل‌وفصل صلح‌آمیز منازعه از دیدگاه آموزه‌های اسلامی و حقوق بین‌الملل را با بهره‌گیری از روش تحلیلی- توصیفی برجسته می‌نماید. طبق نتایج پژوهش پیش رو مذاکره یکی از مهم‌ترین راهکارهای مسالمت‌آمیز برای حل‌وفصل اختلافات است که منشأ ثابتی در قرآن و سنت دارد. بعلاوه، قواعد آن در فقه بیشتر با اصول مدرن مذاکره سازگار است و با موفقیت برای حل مسالمت‌آمیز برخی از بحران‌ها اعمال شده است. اصطلاح میانجیگری در فقه اسلامی با مفهوم آشتی ارتباط تنگاتنگی دارد، در نهایت، تجزیه‌وتحلیل منشورهای عصر نبوی نشان می‌دهد که پیامبر اکرم(ص) در توسعه چندین شیوه حل اختلافات که در نظریه‌های مدرن نیز وجود دارد، پیشگام بوده‌اند و اسلام پیش از حقوق بین‌الملل به مسئله حل مسالمت‌آمیز اختلافات پرداخته است.
کلیدواژه‌ها
روش‌های مسالمت‌آمیز
حل اختلافات
فقه اسلامی
حقوق بین‌الملل
موضوعات

عنوان مقاله English

Peaceful Resolution Methods of International Conflicts in the Islamic and Western Patterns

نویسندگان English

Zeinab Nafar 1
Zahra Ahmadi 2
1 PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Ph.D. Student of International Relations, Department of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

For a long time, peace and peaceful relations are the most important way to resolve conflicts between countries. The Hague Peace Conferences of 1899 and 1907, the first example of the effort of the international community that has changed the mechanisms of organizations for the peaceful resolution of disputes. The Islamic world is currently facing the phenomenon of Islamophobia, especially in the Western world, which causes the pure foundations of Islam to remain out of sight in many issues, including issues of Islamic jurisprudence. This highlights the necessity of analyzing the peaceful resolution of the conflict from the perspective of Islamic teachings and international law by using the analytical-descriptive method. According to the results of the upcoming research, negotiation is one of the most important peaceful ways to resolve disputes, which has a fixed origin in the Quran and Sunnah .In addition, its rules in jurisprudence are more compatible with modern principles and have been successfully applied to resolve some crises peacefully. The term mediation in Islamic jurisprudence is closely related to the concept of reconciliation. Finally, the analysis of the charters of the Prophetic era shows that the Holy Prophet (PBUH) was a pioneer in the development of theories on how to resolve disputes that are also present in modern theories. Islam has addressed the issue of peaceful resolution of disputes before international law

کلیدواژه‌ها English

Peaceful Methods
Dispute Resolution
Islamic jurisprudence
International Law
ابراهیم گل, علیرضا, و سیامک کریمی. 1396. “دیالکتیک صلح و بربریت: مطالعه و نقد نظریۀ لیبرالی حقوق بین‌الملل.” فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران, 1 (47): 177-200.
ابن الأثیر. 1966. الکامل فی التاریخ. بیروت: دار صادر.
ابن سعد, محمد بن سعد. 1990. الطبقات الکبری. جلد 2. بیروت: دار الکتب العلمیة.
ابن عقیل, علی بن أبی الوفاء البغدادی. 2009. الجدل فی الالصول. بیروت: الکتب العلمیة.
ابن مسکویه،, أحمد بن محمد. 1991. تهذیب الاخالق. القاهرة: مکتبة المعرفة الدینیة.
ابن منظور, محمد بن مکرم. 1993. لسان العرب. جلد 8. بیروت: دار صادر.
ابن هشام, عبد الملک. 1992. السیرة النبویة . بیروت: سهیل زکار.
أبو الفرج الإصفهانی‌. 1994. الأغانی. بیروت‌: دار إحیاء التراث العربی‌.
أبویعلى الفراء, محمد بن الحسین. 2000. الاحکام السلطانیة. بیروت: دار الکتب العلمیة.
جمشیدی, محمد حسین. 1396. “بررسی و تبیین مقوله صلح در نظریه مدینه المسالمه (شهر صلح) فارابی و نظریه صلح پایدار کانت.” جستارهای سیاسی معاصر 8 (3): 1-28.
الحکمی, حافظ بن محمد. 1986. مرویات غزوه الحدیبیه جمع وتخریج ودراسه. المدینة المنورة: مطابع الجامعة الإسلامیة.
داوسون, روجر. 2003. أسرار قوة التفاوض. الریاض: مکتبة جریر.
الراغب الاصفهانی, الحسین بن محمد. 1992. المفردات فی غریب القرآن. دمشق: الدار الشامیة.
الزحیلی, وهبة. 1993. “المفاوضات فی الاسلام.” مجلة کلیة الدراسات الاسلامیة والعربیة الامارات، 7: 31-55.
السرخسی, محمد بن أحمد. 1997. شرح السیر الکبیر. جلد 2. بیروت: دار الکتب العلمیة.
الفتلاوی،, سهیل حسین. 1986. المنازعات الدولیة،. بغداد: الذاکرة للنشر والتوزیع.
المطیری, حاکم. 2012. “صحیفة المدینة بین االتصال واإلرسال: دراسة حدیثیة.” مجلة الشریعة والدراسات اإلسالمیة، الکویت 27 (88): 161-192.
الواقدی, محمد بن عمر. 1989. المغازی‌. بیروت: دار الاعلمی.
شفیعی, نوذر, و سید محمد علی نوریان. 1393. “تجزیه و تحلیل سیاست اتحادیه اروپا در افغانستان بر اساس نظریه صلح لیبرال.” فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز 20 (60): 61-91.
ضمیریة, عثمان. 1999. أصول العلاقات الدولیة فی فقه الامام محمد بن الحسن. عمان: دار المعالی.
قربان نیا, ناصر. 1379. “فقه و حقوق بین الملل.” قبسات 15 و 16.
کاظمی, سید علی اصغر. 1370. نظریه همگرایی در روابط بین الملل،تجربه جهان سوم. تهران: چاپ پیک ایران.
کریمی, مهدی, مصطفی قادری حاجت, و رضا الهوردیزاده. 1399. “نقش همگرایی اروپایی در حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات سرزمینی و مرزی.” فصلنامه سیاست جهانی 9 (2): 205-230.
کولائی, دکتر الهه. 1379. “تحول در نظریه های همگرایی.” مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 48: 155-192.
محمدحسین, جمشیدی. 1396. “بررسی و تبیین مقوله صلح در نظریه مدینه‌ المسالمه (شهرصلح) فارابی و نظریه صلح پایدارکانت.” جستارهای سیاسی معاصر (8) 25: 1-28.
مهدی , موحدی‌نیا, علی مظهر قراملکی , و سید محمد حسینی . 1397. “اصول و قواعد بنیادین فقهی حاکم بر مذاکره.” فصلنامه پژوهش های فقهی 14 (3): 581-606.
میرمحمدی, مهدی, و محسن کریمی شیرودی. 1402. فرایندهای منحصر به فرد، وضعیت‌های یکسان؛ بررسی الگوی همگرایی در جهان سوم. https://tfpsq.net/fa/post.php?id=44.
Babbitt, Eileen, and Fen Osler Hampson. 2011. "Conflict Resolution as a Field of Inquiry: Practice Informing Theory." International Studies Review 13 (1): 46-57. doi: https://doi.org/10.1111/j.1468-2486.2010.00997.x.
Bercovitch, J, T Anagnoson, and D Wille. 1991. "Empirical Trends in the Study of Successful Mediation in International Relations." Journal of Peace Research 28 (1): 7-17.
Coleman, Peter T, Deutsch Morton, and Eric C Marcus. 2014. The Handbook of Conflict Resolution: Theory and Practice. New Jersey: Jossey-Bass.
Collier, John, and Vaughan Lowe. 2000. The Settlement of Disputes in International Law. Oxford: Oxford University Press.
Ganesan, Shankar. 1993. "Negotiation Strategies and the Nature of Channel Relationships." Journal of Marketing Research 30 (2): 183-203.
Grant, Cedric H., and R. Mark Kirton. 2007. Governance, Conflict Analysis and Conflict Resolution. Kingston: ‎Ian Randle Publishers.
Hamidullah, Muhammad. 1981. The First Written Constitution in the World: An Important Document of the Time of the Holy Prophet. Lahore: Muhammad Ashraf.
Hashmi, Sohail H. 2002. Islamic Political Ethics: Civil Society, Pluralism, and Conflict. Princeton: ‎ Princeton University Press;
Hayward, Susan. 2012. Religion and Peacebuilding: Reflections on Current Challenges and Future Prospects. Washington: United States Institute of Peace.
Herrberg, Antje. 2012. International Peace Mediation: A New Crossroads for the European Union. Geneva: DCAF Brussels.
Hogan, Michael. 1992. The End of the Cold War: Its Meaning and Implications. Cambridge: Cambridge University Press.
Huntington, Samuel P. 2011. The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: ‎ Simon & Schuster.
Irani, George E, and Nathan C. Funk. 1998. "Rituals of Reconciliation: Arab-Islamic Perspectives." Arab Studies Quarterly 53-73.
Khadduri, Majid. 2002. The Islamic Conception of Justice. New York: JHU Press.
Kleiboer, Marieke. 1998. The Multiple Realities of International Mediation. London: Lynne Rienner Publishers.
Lázaro, M. 2003. "The effectiveness of international mediation: The current debate." International Law: Revista Colombiana de Derecho 2: 319-341.
Mango, Anthony, and Edmund Jan Osmanczyk. 2003. Encyclopedia of the United Nations and International Agreements: G to M. London: Taylor & Francis.
Mani, Rama, and Richard Ponzio. 2018. "Peaceful Settlement of Disputes and Conflict Prevention." In The Oxford Handbook on the United Nations, by Thomas G Weiss and Sam Daws, 300-322. Oxford: Oxford University Press.
Merrills, J. G. 2017. International Dispute Settlement. Cambridge University Press.
Nierenberg, Gerard I, and Henry H Calero. 2008. The New Art of Negotiating―Updated Edition: How to Close Any Deal. New York: Square One.
Oppenheim, Lassa. 2005. International Law: A Treatise. New Jersey: The Lawbook.
Osmańczyk, Edmund Jan. 2003. Encyclopedia of the United Nations and International Agreements: T to Z. London: Taylor & Francis.
Przetacznik, F. 1983. Protection of Officials of Foreign States According to International Law, London: BRILL.
Rapoport, Anatol. 2012. Game Theory as a Theory of Conflict Resolution. 1974th Edition. Boston: Reidel Pub.
Reimer, Laura E, Cathryne L Schmitz, Emily M. Janke, Ali Askerov, Barbara T Strahl, and Thomas G Matyók. 2015. Transformative Change: An Introduction to Peace and Conflict Studies. Pennsylvania: Lexington Books.
Richmond, Oliver P. 2002. Maintaining Order, Making Peace. London: Palgrave Macmillan.
Rogoff, Martin A. 1994. "The Obligation to Negotiate in International Law: Rules and Realities." Michigan Journal of International Law 16 (1): 141-185.
Sachedina, Abdulaziz. 1996. "War and its Discontents: Pacifism and Quietism in the Abrahamic Traditions." In Justification for Violence in Islam. Washington: Geo Press.
Salem, Paul E. 2007. "A Critique of Western Conflict Resolution from a Non‐Western Perspective." Negotiation Journal 9 (4): 361 - 369.
Seul, Jeffrey R. 1999. "Ours Is the Way of God': Religion, Identity, and Intergroup Conflict." Journal of Peace Research 36 (5): 553-569.
Susskind, Lawrence, and Eileen Babbitt. 1994. "Overcoming the Obstacles to Effective Mediation of International Disputes." In Mediation in International Relations, by Jacob Bercovitch and Jeffrey Z Rubin, 30–51. London: Springer.
Tziarras, Zenonas. 2012. "“Liberal Peace and Peace-Building: Another Critique”."
UN Office of Legal Affairs. 1992. Handbook on the Peaceful Settlement of Disputes between States. New York: United Nations Publications. https://legal.un.org/cod/books/HandbookOnPSD.pdf.
UNIC. 1945. "منشور ملل متحد." United Nations Information Centres. Accessed 2023. https://unic.un.org/aroundworld/unics/common/documents/publications/uncharter/tehran_charter_persian.pdf.
Ury, William L, Jeanne M Brett, and Stephen B Goldberg. 1988. Getting Disputes Resolved: Designing Systems to Cut the Costs of Conflict. San Francisco: Jossey-Bass.
Wallensteen, Peter. 2011. Understanding Conflict Resolution: War, Peace and the Global System. Third edition. Thousand Oaks: ‎ SAGE Publications Ltd.
Weigel, George. 1992. "Religion and Peace: An Argument Complexified." In Resolving Third World Conflict: Challenges, by S Brown and K Schraub. Washington DC: United State Institute of Peace Press.
Wilkenfeld, Jonathan, Young Kathleen, Victor Asal, and David Quinn. 2003. "Mediating International Crises: Cross-National and Experimental Perspectives." The Journal of Conflict Resolution 47 (3): 279-301. doi: https://www.jstor.org/stable/3176290.
Yildirim, Yetkin. 2010. "The Medina Charter: A Historical Case of Conflict Resolution." Islam and Christian–Muslim Relations Journal 20 (4): 439-450. doi: https://doi.org/10.1080/09596410903194894.
Żakowska, Marzena. 2017. "Mediation in Armed Conflict." Security and Defence Quarterly 17 (4): 74-99.
Zartman, William. 1973. "Negotiation: Theory and Reality." Journal of International Affairs 29 (1): 69-77.
Zartman, William. 2001. "The timing of peace initiatives: Hurting stalemates and ripe moments." Global Review of Ethnopolitics 8-18. doi: https://doi.org/10.1080/14718800108405087.