فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

تبیین اصول حاکم بر فرایند کشف جرم در قتل عمد، با رویکرد انسان‌شناسی اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مربی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ، ایران.
2 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
10.22034/jml.2026.731441
چکیده
 مرحله کشف جرم و چگونگی برخورد با متهم در جرائم مختلف به ویژه قتل عمد، معیاری برای سنجش میزان اهمیت انسان و آزادی او در یک نظام کیفری است. این مرحله از مجازات در نظام کیفری اسلام، در اکثر جرائم به ویژه قتل عمد، بر اصولی مبتنی است که توجه به آنها ما را از سختگیری‌های نابجا و یا سهل‌گیری‌های بی­مورد نسبت به متهم مصون می‌دارد. این مقاله با روشی توصیفی ـ تحلیلی و با مفروض گرفتن ساحت‌های وجودی انسان و مسیر تکاملی او در انسان‌شناسی اسلامی، اصولی را استخراج می‌کند که با به کارگیری آنها، مرحله کشف جرم در نظام کیفری اسلام در اکثر جرائم به ویژه قتل عمد روشن گردد. در این مقاله ضمن استخراج و تبیین هر یک از این اصول که عبارت‌اند از: ۱. اصل برتری مصلحت جامعه بر مصلحت فرد، ۲. اصل کرامت ذاتی انسانی، ۳. اصل هدایتگری و رستگاری ۴. اصل آزادی انسان ۵. اصل عدم جواز تجسس در حریم خصوصی افراد ۶ . اصل عدالت طلبی و احقاق حق، به برخی از حقوق شخص متهم به قتل اشاره شده است. تأکید دیگر این مقاله، بر چگونگی عملکرد فرایند کشف جرم در نظام کیفری اسلام، در عین توجه به کرامت انسان و آزادی اوست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explaining the principles governing the process of discovering the crime of intentional homicide, with an Islamic anthropological approach

نویسندگان English

Seyyed Mehdi Sajjadifar 1
Mirzaali Ketabi 2
1 Instructor, Department of Islamic Studies, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده English

The stage of crime discovery and how to deal with the accused in various crimes, especially murder, is a criterion for measuring the importance of man and his freedom in a criminal system. This stage of punishment in the Islamic criminal system, in most crimes, especially murder, is based on principles that protect us from undue strictness or undue leniency towards the accused. This article, using a descriptive-analytical method and assuming the existential aspects of man and his evolutionary path in Islamic anthropology, extracts principles that, by applying them, clarify the stage of crime discovery in the Islamic criminal system in most crimes, especially murder. In this article, while extracting and explaining each of these principles, which are: 1. The principle of the superiority of the interest of society over the interest of the individual, 2. The principle of inherent human dignity, 3. The principle of guidance and salvation, 4. The principle of human freedom, 5. The principle of non-permissibility of searching in the privacy of individuals, 6. The principle of seeking justice and achieving rights, some of the rights of the person accused of murder are mentioned. Another emphasis of this article is on how the crime detection process works in the Islamic penal system, while paying attention to human dignity and freedom.

کلیدواژه‌ها English

Principles governing crime detection
intentional homicide
Islamic anthropology