فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

کاوشی در برخی مفاهیم مخل امنیت ملی و آسایش عمومی از منظر فقه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، از دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه آزاداسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.
10.22034/jml.2023.559710.1185
چکیده
چکیده:

بحث مفهوم شناسی در تمامی شاخه های علوم بشری از اهمیت بالایی برخورداراست. این بحث در حقوق کیفری بویژه در حوزه امنیت وآسایش عمومی از اهمیتی مضاعف برخوردار می باشد. از آنجا که این حوزه ارتباط تنگاتنگی با مصالح خمسه دارد، وآنگهی در پاره ای از این مفاهیم، نارسایی ها و ابهام های مفهومی وجود دارد؛ برهمین اساس تبیین این دسته مفاهیم هم به لحاظ نظری و هم به لحاظ عملی ضرورتی اجتناب ناپذیر می باشد. شناخت و تبیین اجمالی مفاهیمی چون ترور و تروریسم، و بیوترریسم، محاربه و افساد فی الارض و بغی، جرم سیاسی، فتک واغتیال،کودتا وفلته، و تفاوت و تفکیک آنها از هم از جمله مفاهیمی هستند که آشنایی و تبیین آنها، هم به لحاظ نظری و هم در بعد عملی و وضع قانون و نیز در مقام داوری و تطبیق بر مصادیق بغایت داری اهمیت است. این پژوهش بصورت تحلیلی-توصیفی به بازکاوی برخی از مهمترین این مفاهیم اقدام نمود. ابتدا به تبیین و توصیف این مفاهیم بنیادی پرداخته شد. سپس به تحلیل اجمالی اوصاف و ابعاد ، زوایا ، قلمرو و آنها اهتمام شد. در نتیجه این تحقیق مفاهیم مورد بحث ابهام زدایی شدند و با شناختی که از ارکان و ماهیت هریک بدست آمد، وجه تشایه و وجوه افتراق و تمایز و تفکیک آنها از هم بازشناسی و تبیین شد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Exploring some concepts that disturb national security and public comfort from the perspective of Islamic jurisprudence

نویسنده English

Mohamadebrahim Mojahed
PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Humanities and Law, Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan), Isfahan, Iran.
چکیده English

Abstract:

Conceptual discussion is very important in all branches of human sciences. This discussion is of double importance in criminal law, especially in the field of public safety and comfort. Since this field is closely related to Khamsa materials, and some of these concepts have conceptual inadequacies and ambiguities; Based on this, the explanation of this category of concepts is an unavoidable necessity both theoretically and practically. Brief recognition and explanation of concepts such as terror and terrorism, and bioterrorism, war and corruption in the land and insurgency, political crime, assassination, coup d'état, and their difference and separation from each other are among the concepts that familiarization and explanation of them, both in terms of It is important both theoretically and in the practical aspect of law making, as well as in the position of judging and applying examples. This research analyzed some of the most important concepts in an analytical-descriptive way. First, these basic concepts were explained and described. Then attention was paid to the brief analysis of the attributes and dimensions, angles, territory and them. As a result of this research, the discussed concepts were disambiguated, and with the knowledge obtained of the elements and nature of each, their differences and distinctions were recognized and explained.

کلیدواژه‌ها English

Security
terrorism
war
rebellion
Fatak
 
1.     ابن منظور، ابو الفضل، جمال الدین، محمد بن مکرم1414 ه‍ ق ، لسان العرب، 15 جلد، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع - دار صادر، بیروت - لبنان، سوم،
2.     ابن قدامه، أبو محمد موفق الدین عبد الله بن أحمد بن محمد الشهیر بابن قدامة المقدسی(1405 ق) المغنی فی فقه الإمام أحمد بن حنبل الشیبانی ج 7 ، ج 9 بیروت، دار الفکر،.
3.     ابن اثیر جزرى ، ابوالحسن علی بن محمد بن محمد بن عبدالکریم،1385 ق ، الکامل فی التاریخ، ج 2، دار الصادر  بیروت،چ اول،
4.     احمدی میانجی، الشیخ علی1419ق ، مکاتیب الرّسول( ص) اعداد: نصری ، نعمان،  ج4، ج 3، دارالحدیث قم چ اول
5.     اردبیلی محقق ، اخمد بن محمد اردبیلی نجفی(مقدس اردبیلی) 1403 ه‍ ق، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، 14 جلد، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم- ایران، اول،
6.     بخاری الجعفی، محمد بن اسماعیل ابو عبدالله البخاری الجعفی 1422ق،الجامع المسند الصحیح المختصر من امور الرسول ٌ(ص) وسننه وایامه (صحیح البخارى)، ج 9، کتاب جهاد، ج 2، ص 174؛، جامعه دمشق سوریه، چ اول
7.     بغدادى، مفید، محمّد بن محمد بن نعمان عکبرى1413 ه‍ ق، المقنعة (للشیخ المفید)، در یک جلد، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید- رحمة الله علیه، قم- ایران، اول،
8.     حائرى، سید على بن محمد طباطبایى1418 ه‍ ق ، ریاض المسائل (ط - الحدیثة)، 16 جلد، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم- ایران، اول،
9.     حاکم نیشابوری، محمدبن عبدالله، بی تا، المستدرک علی الصحیحین، 10 ج، (ج 4)، تخقیق حمدی مردوش محمد،مکتبه العصریه سیدا- بیروت
10.  جعفری لنگرودی محمد جعفر1388، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ، انتشارات گنج دانش،تهران،  چهارم
11.  حرّ عاملى ، محمد بن حسن1409 ه‍ ق ، وسائل الشیعة ج 19، ابواب مقدمات الحدود، باب 28، ج 28،، 30 جلد، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم - ایران، اول،
12.  حنبل،الامام احمدبن محمد بن حنبل1416ق،مسند الامام احمد بن حنبل ج50، موسسه الرساله، بیروت لبنان،چ اول
13.  دهخدا، علی اکبر، زیر نظر: معین  محمد؛  احمدی گیوی؛ حسن، ؛ شهیدی سید جعفر؛ 1377ش  لغتنامه دهخدا ج 15، انتشارات دانشگاه تهران، روزنه  تهران، چ 2،
14.  دیار بکری، حسین بن محمد بن الحسن الدیار بکری بی تا، تاریخ الخمیس فی اخوال انفس النفیس ج2، ، ج 1، ص 408؛ دارالصادر، بیروت 
15.  السجستانی، ابو داود سلیمان بن الاشعث بن اسحاق بن بشیر بن شداد بن عمروالازدی السجستانی بی تا ، سنن ابى‌داوود، ج4، کتاب جهاد، باب 157، ج 2، مکتب العصریه، صیدا =بیروت 
16.  شاملو احمدی، محمد حسین 1377ش، فرهنگ اصطلاحات جزایی) ج 1، نشر دادیار، اصفهان:
17.  شهید ثانی1410 ه‍ ق الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشّى - کلانتر)، 10 جلد، کتابفروشى داورى، قم- ایران، اول،
18.  صیمرى، مفلح بن حسن (حسین) 1420 ه‍ ق ، غایة المرام فی شرح شرائع الإسلام، 4 جلد، دار الهادی، بیروت- لبنان، اول،
19.  طارمی، محمدحسین( 1396ش )«بررسی فقهی اقدامات تروریستی در جوامع اسلامی» دفتر تبلیغات حوزه علمیه بی جا
20.  طریحى، فخر الدین1416 ه‍ ق ، مجمع البحرین، 6 جلد، کتابفروشى مرتضوى، تهران - ایران، سوم،
21.  عالی پور، حسن1389ش «نسبیت مفهومی تروریسم از نگاه فقه»منتشره درفصلنامه مطالعات راهبردی سال سیزدهم شماره چهارم زمستان  شماره مسلسل50
22.  . طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن1390 ه‍ ق ، الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، 4 جلد، دار الکتب الإسلامیة، تهران - ایران، اول،
23.  طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن   1407 ه‍ ق ، الخلاف(ج5)، 6 جلد، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم - ایران، اول،
24.  . طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن.1387 ه‍ ق ، المبسوط فی فقه الإمامیة، 8 جلد، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، تهران - ایران، سوم،
25.  عوده، عبد القادر 1994 م ، التشریع الجنایی مقارنا بالقانون الوضعی، ج 2، چ13، بیروت، مؤسسه رسالت، (دارالکتب العربی، بیروت)
26.  کلینى، ثقه الاسلام ابو جعفر، محمد بن یعقوب بن اسخاق کلینی رازی 1407 ه‍ ق «الکافی (ط - الإسلامیة)»، 8 جلد، دار الکتب الإسلامیة، تهران - ایران، چهارم،
27.  گلدوست جویباری، رجب 1388 ش ، «جرایم علیه اکنیت کشور» تهران انتشارات جنگل جاودانه چاپ دوم
28.  مجلسى دوم اصفهانى، محمد باقر بن محمد تقى1410 ه‍ ق ، بحار الأنوار ج 29، ج 44، ج 50،  33 جلد، مؤسسة الطبع و النشر، بیروت - لبنان، اول،
29.  متقی، علی بن حسام الدین متقی 1398 ق ، منتخب کنزالعمال، فی سنن الاقوال والافعال ج 6  ،  المکتب الاسلامی= بیروت، چ دوم
30.  مکی عاملی( شهید اول) 1410ق، 1410 ه‍ ق ، اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة، در یک جلد، دار التراث - الدار الإسلامیة، بیروت - لبنان، اول،
31.  معلوف، لویس 1382 ش)«المنجد فی اللغه و الاعلام» چ 4، قم: انتشارات قدس، 1378(ترجمه احمد سیاح، تهران، اسلام، چاپ چهارم،
32.  موسوی بجنوردی، محمد، 1384ش، فقه تطبیقی:بخش جزایی، تهران، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی با همکاری دانشگاه تربیت معلم وسمت.
33.  مقریزی، احمدبن علی بن عبد القادر، ابوالعباس الحسینی العبیدی تقی الدین المقریزی، 1420ق ، امتاع الأسماع بماللنبی من الاحوال والاموال والحفده والمتاع ج 15 ( ج )،دارالکتب العلمیه بیروت، چ اول
34.  منتظرى نجف‌آبادى، حسین على ، 1429 ه‍ ق حکومت دینى و حقوق انسان، در یک جلد، ارغوان دانش، قم - ایران، اول،
35.  نجفى،الاصفهانی صاحب الجواهر، محمد حسن1404 ه‍ ق ، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، 43 جلد، دار إحیاء التراث العربی، بیروت - لبنان، هفتم،
36.  واقدی، محمد بن عمر بن واقد السهمی الاسلمی بالولاء، المدنی ابوعبدالله الواقدی ، 1409ق تحقیق مارسدن جونس،  المغازى ،ج 3، ج 1، دار الاعلمی بیروت ، چ سوم
37.  هاشمی شاهرودى، سید محمود (1419 ه‍ ق ) محارب کیست و محاربه چیست؟ مجله فقه اهل بیت (شماره 11و12، سال 76 و شماره 13 سال77) ؛نک: بایسته‌هاى فقه جزا، در یک جلد، نشر میزان - نشر دادگستر، تهران - ایران، اول.
38.  یعقوبی،  احمدبن اسحاق ، بی تا ،تاریخ الیعقوبى، ج 2، دارالصادر، بیروت.