فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

بررسی گستره زمانی توریه با تاکید بر نظر امام خمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه ملی مهارت، دانشکده شهید محمد منتظری، گروه معارف اسلامی، خراسان رضوی، مشهد
2 دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد
10.22034/jml.2025.2060574.1465
چکیده
توریه طبق شواهد متون دینی (بر اساس آیات و روایات) از زمان انبیای الهی تا عصر ائمه هدی علیهم ‌صلوات‌الله به جهت صیانت از دین، جان، آبرو، مال و متعلقات خود و از دیگران، جریان داشته است. کاربرد توریه در بستر اجتماعی در تعامل با دیگران، به هدف همراهی و همگامی، و درتقابل با حاکمان، به هدف عدم آسیب پذیری، بسان یک سپر دفاعی-امنیتی بوده است. حال سوال این است که توریه با مستندات آن، آیا یک قضیه اتفاقیه در زمان انبیاء و اولیای الهی فقط بوده، یا گستره زمانی داشته، هم اکنون و در زمان آینده نیز ادامه دارد؟ در این تحقیق که بر اساس روش کتابخانه‌ای، تحلیلی_توصیفی بوده، کوشش بر این است که با کمک ادله عقلی و نقلی بر گستره زمانی توریه، استدلال گردد. از طرفی با استناد به حکم عقل و لزوم دفاع در صورت احتمال خطر، و با استناد به صدور حکم شرع در صورت نیاز به تقابل و تعامل در اجتماع، به توریه به عنوان یک تکلیف شرعی تمسک می کنیم. و از طرف دیگر با استناد به جریان ملاک توریه در زمان حال و عدم وجود قید زمانی در متون دینی و عدم وجود موانع عقلی، به توسعه زمانی آن استدلال می نماییم.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A study of the time span of the Touriya with emphasis on Imam Khomeini's view

نویسندگان English

Habibullah vazifemand Rudaposhti 1
reza hagh panah 2
1 National Skill University, Shahid Mohammad Montazeri Faculty, Department of Islamic Studies, Khorasan Razavi, Mashhad
2 Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad
چکیده English

According to the evidence of religious texts (based on verses and narrations), the practice of toryeh has been ongoing since the time of the divine prophets until the era of the Imams of Guidance (peace be upon them) in order to protect one's religion, life, honor, property, and belongings and from others. The use of toryeh in a social context in interaction with others, for the purpose of companionship and harmony, and in confrontation with rulers, for the purpose of not being vulnerable, has been like a defensive-security shield. Now the question is whether toryeh, with its documentation, was a coincidental phenomenon only during the time of the prophets and divine saints, or did it have a temporal scope, continuing now and in the future? In this research, which is based on a library, analytical-descriptive method, an attempt is made to argue with the help of rational and narrative evidence on the temporal scope of toryeh. On the one hand, we rely on the ruling of reason and the necessity of defense in case of danger, and on the issuance of the ruling of the Sharia in case of the need for confrontation and interaction in society, and on the other hand, we argue for its temporal development by citing the current trend of the criteria of the Sharia in the present tense and the absence of temporal constraints in religious texts and the absence of rational obstacles.

کلیدواژه‌ها English

Tourieh
time span
news
truth
falsehood
Imam Khomeini. 
قرآن کریم.  ترجمه انصاریان.
نهج البلاغه، ترجمه: محمد دشتی، مشهد، نور مبین، چاپ سوم، 1386.
 
-     ابن حجر عسقلانی، أحمد بن علی، فتح الباری شرح صحیح البخاری، بیروت، دارالمعرفه، ۱۳۷۹ق.
-     ابن قدامه، أبومحمد موفق‌الدین عبدالله بن أحمد، المغنی لابن قدامه، بیروت، افست، 1403ق.
-     ابن قیم جوزی، محمد بن ابی‌بکر، اعلام الموقعین عن رب العالمین، بیروت، طه، بی تا.
-     ابن منظور، جمال الدین، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1416ق.
-     اصفهانی، محمدحسین، بحوث فی الاصول، قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1416ق.
-     انصاری، مرتضى بن محمد امین، المکاسب، قم، منشورات دار الذخائر،1411ق.
-     آشتیانی، محمدحسن بن جعفر، کتاب القضاء، قم، (بی‌نا)، 1363ش.
-     بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، بیروت، داراالکتب العلمیه، 1424ق.
-     تفتازانی، سعد الدین، شرح المختصر علی تلخیص المفتاح للخطیب القزوینی، قم، دار الحکمه، 1369ش.
-     توحیدی، محمدعلی، مصباح الفقاهة فی المعاملات، قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی، 1317ش.
-     جوهری، اسماعیل بن حماد،  الصحاح، بیروت، دارالعلم للملایین، 1407ق.
-     حرّ عاملی، محمّد بن حسن، وسائل الشّیعه إلی تحصیل مسائل الشّریعه، قم، ذوی القربی، 1387ش.
-     حلی، ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف، ارشاد الاذهان الی احکام الایمان، قم، فارس حسّون، 1410.
-     حلی، محقق، نجم الدین جعفربن حسن، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، موسسه اسماعیلیان، 1408.
-     خمینی، روح اللّه،  المکاسب المحرمة، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، 1381.
-     خویی، سید ابوالقاسم ، التنقیح فی شرح العروه الوثقی، قم، موسسه احیاء آثار الامام الخوئی(ره)، 1418.
-     دسوقی، محمدبن احمد، حاشیة علی شرح العلامة سعدالدین التفتازانی علی المتن التلخیص، استانبول، افست، بی تا.
-     زرکشی، محمدبن بهادر، البرهان فی علوم القرآن، بیروت، چاپ یوسف عبدالرحمان مرعشلی، 1410ق.
-     سعیدیان، محسن، دروغ و تهمت، توریه و تقیه، قم: مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر، 1388ش.
-     سلیمانی(سبزواری)، محمد، تقیه و توریه، آثار و کاربردها، سبزوار: ابن یمین، 1394ش.
-     سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمان، الاتقان فی علوم القرآن، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، الهیئه المصریه العامه للکتاب، ۱۳۹۴ق.
-     شریفی، احمد حسین، آیین زندگی(اخلاق کاربردی)، قم، دفتر نشر معارف،1386ش.
-     صفری، نعمت الله، نقش تقیه در استنباط، چ1، قم، موسسه بوستان کتاب،1381ش.
-     طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، چ2، بیروت، موسسه الاعلمی المطبوعات،1394ق.
-     طبرسی، احمدبن علی،  الاحتجاج، مشهد مقدس، ، تعلیق سید محمدباقر موسوی خراسانی. نشر مرتضی،۱۴۰3ق.
-     طُرَیحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، محقق احمد حسینی اشکوری، تهران، مکتبه المرتضویه، 1375ش.
-     غزالی، محمدبن محمد احیاء علوم الدین، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۶ق،
-     فراهیدی، خلیل بن احمد کتاب العین، قم، مهدی مخزومی، ۱۴۰۵ق.
-     فیروزآبادی، مجدالدین أبوطاهر محمد بن یعقوب، القاموس المحیط، بیروت، مؤسسه الرساله للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۷ق.
-     فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضى‌، المحجه البیضاء، چ4، قم، موسسه النشر الاسلامی‌،1417ق.
-     کانت، ایمانوئل، بنیاد ما بعد الطبیعه اخلاق، ترجمه حمید عنایت و علی قیصری، تهران، خوارزمی،1369ش.
-     کلینی، محمد بن یعقوب،  الروضة من الکافی،‌ ترجمه رسولى محلاتى، سید هاشم‌، چ1، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه‌، ‌1364ش‌.
-     مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، چ2، تهران، انتشارات المکتبه الاسلامیه،1386ش.
-     مصباح یزدی، محمد تقی نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، تحقیق و نگارش احمد حسین شریفی، چ1، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1384ش.
-     مصباح یزدی، محمد تقی، پیش نیازهای مدیریت اسلامی، تحقیق و نگارش غلامرضا متقی فر، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1376ش.
-     مصباح یزدی، محمد تقی، فلسفه اخلاق، تحقیق و نگارش احمد حسین شریفی، چ1، تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل، 1381ش.
-     مظفر، محمد رضا،  المنطق، بیروت، دار التعارف، 1400ق.
-     معلوف، لویس، المنجد فی الغه، چ23، تهران، انتشارات اسماعلیان، 1960م.
-     مکارم شیرازی، ناصر،  انوار الفقاهه، قم، مدره الامام علی بن ابیطالب علیه السلام، ۱۴۲۵ق.
-     نجفی اصفهانی، ابوالمجد، وقایه الأذهان والألباب و لباب أصول السنه والکتاب‌، قم، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث،۱۴۱۳ق.
-     نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، تصحیح رضا استادی، چ7، تهران، بی نا، 1404ق.
-     نراقی، محمدمهدی بن ابی ذر، جامع السعادات، نجف، محمد کلانتر ، ۱۳۷۵ ق.
-     هاشمی، احمد، جواهر البلاغه فی المعانی و البیان و البدیع، قم: افست،۱۳۶۹ش.