فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

پیشگیری و برخورد کیفری با مفاسد اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، دانشکده الهیات و معارف اسلامی،گروه حقوق، آذربایجان، ایران.
2 دانشگاه آزاد اسلامی تبریز
10.22034/jml.2024.2025205.1356
چکیده
بررسی قوانین مبارزه با فساد اقتصادی، به عنوان یکی از معضلات عمده کشورها به شمار میرود که جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. با واکاوی مفهوم فساد و برقراری حکومت قانون در توجیه مبارزه با فساد و بررسی وظایف هر یک از قوای سهگانه درمییابیم که به فساد اقتصادی در قوانین متعددی اشاره شده است، از جمله؛ قانون اساسی، قانون مجازات اسلامی، قانون مبارزه با مرتکبین اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری. یافته های تحقیق نشان میدهد که جز تغییر بنیادین قوانین در سایه یک سازمان قضایی مستقل، چاره ای متصور نیست، زیرا دیوان محاسبات و سازمان بازرسی کل کشور در کنار سایر بازوان نظارتی، از قیبل قانون نظارت بر رفتار قضات و اصول 49، 55 و142 قانون اساسی، عملا در فرایند پیشگیری خیلی مؤثر وارد نشده و در بیشتر اوقات بعد از وقوع فساد، مبادرت به بازرسی و بررسی خواهند نمود و دلیل آن میتواند عدم تبیین ساز و کار اجرایی و ضمانت اجرای آن باشد. لذا نیاز مبرم و ضرورت ایجاد یک سازمان مستقل مبارزه با فساد و قدرتمند، تحت نظارت مستقیم رهبری نظام، بدون هر گونه وابستگی سیاسی، تشکیلاتی و مالی و ... به قوای سه گانه، و همچنین برخورد بدون مصلحت با مفسدان اقتصادی، نتیجه این پژوهش است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Prevention and criminal treatment of economic corruption

نویسندگان English

reza fani 1
Fatemeh Adeli basmenj 2
1 Assistant professor, faculty member of Shahid Madani University of Azerbaijan, Faculty of Theology and Islamic Studies, Department of Law, Azerbaijan, Iran.
2 Islamic university of tabriz
چکیده English

Examining the laws against economic corruption is considered as one of the major problems of countries, and the Islamic Republic of Iran is no exception to this rule. By analyzing the concept of corruption and establishing the rule of law in justifying the fight against corruption and examining the duties of each of the three powers, we find that economic corruption is mentioned in several laws, including; The Constitution, the Islamic Penal Code, the law against the perpetrators of embezzlement, bribery and fraud.The findings of the research show that there is no other solution except to fundamentally change the laws under the shadow of an independent judicial organization, because the Court of Accounts and the General Inspection Organization of the country, along with other supervisory arms, such as the law on monitoring the behavior of judges and principles 49, 55 and 142 of the law Basically, it is not very effective in the prevention process, and most of the time after the corruption, they will start to inspect and investigate, and the reason for this can be the lack of explanation of the executive mechanism and the guarantee of its implementation. Therefore, the urgent need and necessity of creating an independent and powerful anti-corruption organization, under the direct supervision of the system's leadership, without any political, organizational, financial, etc. dependence on the three forces, as well as dealing with economic corruptors without expediency, is the result of this. It is research.

کلیدواژه‌ها English

Corruption
economy
struggle
laws
government
کتاب­ها
1-اشتریان ، کیومرث(۱۳۹۱) ، مقدمه‌ای بر روش سیاست گذاری فرهنگی ، تهران: نشر جامعه شناسان
2-تانری، ویتو(۱۳۷۸) ، مسئله فساد ، فعالیت‌های دولتی و بازار آزاد ، ترجمه: بهمن آقایی ، انتشارات اطلاعات سیاسی- اقتصادی
3-جمالی، سید جعفر (1396)، مبارزه با فساد و حمکرانی، چاپ اول، تهران: موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد
4-حسینی، سید حسین(۱۳۸۸)، درآمدی بر مدیریت پیشگیری از جرایم اقتصادی، مجموعه مقالات ملی همایش پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، جلد دوم، مشهد: نشر میزان
5-فتاحی اردکانی، حبیب الله(1389)، راهبردها و راهکارهای کلان جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با فساد، مجموعه مقالات همایش ارتقای سلامت اداری ، شورای هماهنگی دستگاه­های نظارتی، انتشارات زمان نو
6-ملک محمدی، حمیدرضا(1396)، مبانی و اصول سیاست­گذاری عمومی، چاپ سوم، تهران: انتشارات سمت
7-مهاجری، علی (1389)، دعاوی مالی و غیرمالی، تهران: انتشارات فکرسازان
8-موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد(1387)، فساد مردم­سالاری و رشد اقتصادی،تهران: موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد
9-نجفی ابرندآبادی ، علی حسین(۱۳۷۲) ، سیاست جنایی، انتشارات دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
10- ------------------(1398)، دایره المعارف علوم جنایی، کتاب چهارم، مقاله درآمدی بر ارزیابی سیاست جنایی، نویسندگان: نوبهار،رحیم و همکاران، تهران: نشر میزان
11-نورزاد، مجتبی (1389)، جرایم اقتصادی در حقوق کیفری ایران، تهران: انتشارات جنگل
12-هاشمی شاهرودی، محمود(1394)، مبارزه با مفاسد، مجموعه بیانات مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی­ هاشمی شاهرودی، قم: نشر بنیاد فقه و معارف اهل بیت(ع)
 
مقالات
1-پوراسد، رضا (1399)، مفاسد اقتصادی و لزوم دادرسی افتراقی، نشریه دادرسی، شماره 142
2-حسنی،محمد(1396)، مبانی نظری سیاست جنایی اسلام در برابر مفاسد اقتصادی، حقوق اسلامی، سال چهاردهم، شماره55
3-حق شناس، محمدجواد (1392)، رویکردهای کلان مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی: برنامه­های سوم، چهارم و پنجم توسعه)، فصلنامه علمی-پژوهشی رهیافت انقلاب اسلامی، شماره 23
4-خانی، علی؛ شیری، عباس(۱۳۹۳)، سیاست کیفری؛ پاسخ نامناسب سیاست کیفری در قبال مفاسد اقتصادی، چالشی فراروی پلیس، نشریه پژوهش‌های دانش انتظامی، شماره ۶۵
5-سطوتی، هادی (1393)، آیا مبارزه با فساد امکان­پذیر است؟، مجله سوره اندیشه، شماره 82، 
6-شجاعی، صدیقه بیگم و همکاران (1398)، جایگاه تشهیر رسانه­ای در مبارزه با مفاسد اقتصادی، نشریه رهیافت انقلاب اسلامی، شماره49
7-غلامعلی، قاسمی(۱۳۹۵)، تدابیر بازدارنده علیه مفاسد اقتصادی در پرتو کنوانسیون مبارزه با فساد و مقررات ایران، نشریه حقوق تطبیقی، شماره ۱۰۶
8-محمودی، وحید (1382)، فساد اقتصادی و توسعه، مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 189 و 190
9-محنت فر، یوسف(۱۳۸۷)، فساد اقتصادی و چگونگی مبارزه با آن در فرایند توسعه اقتصادی، همایش اقتصاد اسلامی و توسعه ، شماره ۲۸
10-مومنی، هادی و همکاران (1401)، سیاست جنایی ایران در جرایم اقتصادی، مطالعات فقه اقتصادی، دوره چهارم، شماره دوم
11-وفادار، حسین؛ بهرامی،سهراب(1395)، چالش­های مبارزه با جرائم اقتصادی و راهکارهای پیشنهادی، فصلنامه پژوهش­های اطلاعاتی و جنایی، سال یازدهم، شماره اول
12-وگل، فرانک؛ جرمی، پاپ (1379)، چگونه می­توان سازمان­های مبارزه با فساد را ثمربخش ساخت؟، ماهنامه اتاق بازرگانی، شماره 393،