فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

بررسی حق شفعه ازنظر معیار قابلیت نقل‌وانتقال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم/ استادیار دانشگاه لرستان/
2 مربی گروه معارف دانشگاه امام خامنه ای، رشت- زیباکنار، ایران
3 مربی گروه معارف دانشگاه آزاد، برازجان، ایران
4 سطح چهار رشته فقه خانواده (حوزه امام حسن مجتبی تهران)
10.22034/jml.2024.2018734.1332
چکیده
یکی از حقوق مسلم انسان بر اموالش، حق نقل‌وانتقال آن است. توانایی مالک نسبت به هر گونه تصرف در اموال در جملگی نظام‌های حقوقی به‌عنوان یک قاعده کلی، البته استثنائاتی دارد، موردپذیرش قرارگرفته است. در تحلیل این قاعده کلی، عمده توجه به حقوق مالی محدود است و وجود چنین سلطه مالکانه ای در حقوق غیر مادی با تردیدهایی روبروست. امکان نقل‌وانتقال حقوق غیر مادی و مالیت داشتن و نداشتن آنها با ابهاماتی روبروست. فلذا این نوشتار به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع اسنادی به بررسی حق شفعه و اینکه آیا قابلیت نقل‌وانتقال را دارد، پرداخته است که دستاوردهایی را به دنبال داشته است، ازجمله اینکه به این صورت که حق درصورتی‌که مالیت داشته باشد، می‌تواند منتقل شود که این امر برای حق شفعه ثابت شد. دیگر اینکه برای انتقال حق شفعه شرایطی مانند تحقق معامله بیع، اموال غیر منتقول بودن، وجود داشتن شراکت. اما در مورد اینکه حق شفعه قابلیت انتقال به غیر را دارد یا نه؟ دو قول وجود دارد که برخی قائل به این هستند که می‌تواند منتقل شود؛ زیرا هر حقی که مالیت داشته باشد، می‌تواند منتقل شود در مقابل برخی دیگر قائل به عدم انتقال حق شفعه به غیر هستند که برای اثبات مدعای خود دلایلی را ذکر می‌کنند. این قول دارای قوت است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the right of intercession in terms of transferability criteria

نویسندگان English

said khodadadi 1
Mohammad velayatizadeh 2
Aboalfazl Ershadi 3
fatemeh faramarzi 4
1 / دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم استادیار دانشگاه لرستان
2 Phd Graduate of jurisprudence and principless of jurisprudence, imam khamenei university, Anzali, Iran.
3 born as a teacher in the Department of Education, Azad University, Borazjan, Iran.
4 Level 4 family jurisprudence (Imam Hasan Mojtabi area of Tehran)
چکیده English

One of the inalienable rights of man over his property is the right to transfer it. The owner's ability to seize any kind of property has been accepted in all legal systems as a general rule, although there are exceptions. In the analysis of this general rule, the main attention is limited to financial rights and the existence of such ownership dominance in non-material rights faces doubts. The possibility of transferring immaterial rights and owning or not owning them is ambiguous. Therefore, this article has investigated the right of intercession and whether it has the ability to be transferred in a descriptive, analytical way and using documentary sources, which has resulted in achievements, such as the fact that the right can be transferred if it has property. This was proved for the right of intercession. Another thing is that for the transfer of the right of intercession there are conditions such as the realization of the sale transaction, immovable property, and the existence of a partnership. But about whether the right of protection can be transferred to others or not? There are two promises that some believe can be transferred; Because any right that has property can be transferred, while others believe that the right of intercession cannot be transferred, unless they cite reasons to prove their claim. This promise has power.

کلیدواژه‌ها English

Intercession
right of intercession
transfer
partnership
قرآن کریم
1.    آیتی، سید محمدرضا و منتظری، زهرا (1395)، وضعیت نقل‌وانتقال شفعه در منظر فقه و حقوق مدنی، نشریه دانش حقوق مدنی، دوره 5، شماره 1.
2.    اصغری آقمشهدی، فخرالدین (1385)، شرایط اخذ به شفعه در حقوق موضوعه ایران و فقه امامیه، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، شماره 2 و 3.
3.    امامی، سید حسن (1349)، حقوق مدنی، تهران، انتشارات کتاب‌فروشی اسلامیه.
4.    انصاری، مرتضی (1372)، مکاسب، قم، مجمع الذخایر الاسلامیه.
5.    البحرانی، الشیخ یوسف (1405ق)، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة، مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة، الطبعة الاولی.
6.    حمیتی واقف، احمدعلی (1390)، حقوق مدنی، تهران، انتشارات جاودانه.
7.    حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق)، وسائل الشیعة، 30 جلد، مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام، قم - ایران، اول.
8.    جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1387). مبسوط در ترمینولوژی، تهران: گنج دانش.
9.    خوانساری، سید احمد بن یوسف (1405ق)، جامع المدارک فی شرح مختصر النافع، 7 جلد، مؤسسه اسماعیلیان، قم - ایران، دوم.
10.                    سلطان‌پور، صادق (1395)، بررسی تطبیقی حق شفعه در فقه اهل سنت و حقوق ایران، مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال 2، شماره 3.
11.                    سنهوری، عبدالرزاق (1393)، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، بیروت، دارالاضواء.
12.                    صاحب بن عباد، کافی الکفاة، اسماعیل بن عباد (1414ق)، المحیط فی اللغة، 10 جلد، عالم الکتاب، بیروت - لبنان، اول.
13.                    طریحی، فخرالدین (1416ق)، مجمع البحرین، 6 جلد، کتابفروشی مرتضوی، تهران - ایران، سوم.
14.                    عاملی، سید محمدحسین (1427ق)، الزّبده الفقهیه فی شرح الرّوضه البهیه، قم، دارالفقه.
15.                    عدل، مصطفی (1342)، حقوق مدنی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
16.                    فراهیدی، خلیل بن احمد (1409ق)، کتاب العین - قم، هجرت، چاپ دوم.
17.                    کاتوزیان، ناصر (1374)، دوره مقدماتی حقوق مدنی، تهران، نشر یلدا.
18.                    ----------- (1393)، حقوق مدنی – ایقاع، شماره 123.
19.                    محقق حلی، حسن بن یوسف (1409ق)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، تهران، استقلال.
20.                    نجفی، صاحب الجواهر، محمدحسن (1404ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، 43 جلد، دار إحیاء التراث العربی، بیروت - لبنان، هفتم.