فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

کودک همسری از منظر قواعد حقوق بشری

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
2 دانشگاه ازاد تبریز
3 گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، علوم سیاسی و الهیات، دانشکاه آزاد اسلامی، واحد مراغه، ایران
10.22034/jml.2025.722093
چکیده
کودک همسری به‌عنوان یک معضل اجتماعی و حقوق بشری در بسیاری از کشورها به‌ویژه در مناطق با فرهنگ‌های سنتی و نابرابر در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی، به‌شدت مطرح است. این پدیده به دلیل تبعیض‌های جنسیتی، فقر و فشارهای اجتماعی به وقوع می‌پیوندد و تأثیرات منفی عمیقی بر زندگی کودکان به‌ویژه دختران دارد. ازدواج در سنین پایین نه‌تنها باعث از بین رفتن فرصت‌های آموزشی می‌شود، بلکه به افزایش خطرات بهداشتی، خشونت خانگی و تداوم چرخه فقر منجر می‌گردد. برای مقابله با این مشکل، نیاز به اتخاذ راهکارهای حقوقی و اجتماعی مؤثر وجود دارد.تقویت قوانین ممنوعیت کودک همسری، آموزش و آگاهی‌بخشی به جامعه، تأمین حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی برای خانواده‌ها و ایجاد نهادهای نظارتی کارآمد از جمله راهکارهای اساسی در این زمینه هستند. تصویب قوانین قاطع که حداقل سن ازدواج را مشخص کند و مجازات‌های مؤثری برای تخلفات در نظر بگیرد، می‌تواند به کاهش این پدیده کمک کند. همچنین، آموزش و آگاهی‌بخشی به جامعه درباره مضرات کودک همسری و اهمیت تحصیل برای دختران می‌تواند تغییرات مثبت فرهنگی ایجاد کند.علاوه بر این، فراهم‌سازی حمایت‌های اقتصادی و اجتماعی برای خانواده‌ها به کاهش فشارهای اقتصادی و جلوگیری از ازدواج‌های زودهنگام کمک خواهد کرد. ایجاد نهادهای مستقل برای نظارت بر اجرای قوانین و حمایت از قربانیان نیز امری ضروری است. در نهایت، تنها با همکاری‌های بین‌المللی و به اشتراک‌گذاری بهترین شیوه‌ها می‌توان به‌طور مؤثر با کودک همسری مقابله کرده و به ارتقاء حقوق بشر و آینده‌ای بهتر برای نسل‌های آینده دست یافت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Spouse's child from the perspective of human rights rules

نویسندگان English

Peyman Hakimzade khoei 1
Shahla Sotode 2
aram rajabzadeh 3
1 Islamic azad University tabriz branch
2 Azad university
3 Department of International law, Faculty of Law, Political Science and Theology, Islamic Azad University, Maragheh Branch, Iran
چکیده English

Child marriage is a social and human rights issue that is particularly prevalent in many countries, especially in regions with traditional cultures and social and economic inequalities. This phenomenon occurs due to gender discrimination, poverty, and social pressures, leading to profound negative impacts on the lives of children, especially girls. Early marriage not only results in the loss of educational opportunities but also increases health risks, domestic violence, and perpetuates the cycle of poverty. To address this issue, there is a need for effective legal and social strategies.Strengthening laws prohibiting child marriage, raising awareness within communities, providing social and economic support for families, and establishing efficient oversight bodies are essential strategies in this regard. Enacting strict laws that specify the minimum age for marriage and impose effective penalties for violations can help reduce this phenomenon. Furthermore, educating the community about the harms of child marriage and the importance of education for girls can lead to positive cultural changes.In addition, providing economic and social support to families will alleviate economic pressures and help prevent early marriages. The establishment of independent bodies to monitor the implementation of laws and support victims is also critical. Ultimately, only through international cooperation and sharing best practices can effective measures be taken against child marriage, promoting human rights and ensuring a better future for generations to come.

کلیدواژه‌ها English

Child marriage
human rights
laws
awareness
social support
oversight bodies
gender equality
الف
 آرون نشر :تهران ،اول چاپ ،همسری کودک ،(1۳۹۹ )کمیل ،آزادی -1
 گنج انتشارات :تهران ،اول چاپ ،بشر حقوق فرهنگ ،(1۳76 )بهمن ،آقائی -2
دانش
 نشر :تهران ،اول چاپ ،عمل تا نظر از بشر حقوق ،(1۳۹5 )خیراهلل ،پروین -۳
 میزان
 چاپ ،بشر حقوق و عمومی های آزادی ،(1۳۹6 )منوچهر ،مؤتمنی طباطبایی -4
 تهران دانشگاه انتشارات :تهران ،هفتم
 در کودکان حقوقی مسائل به نگاهی با کودک حقوق ،(1۳78 )شیرین ،عبادی -5
 کانون نشر :تهران ،اول جلد ،یران ا
 چاپ ،معاصر جهان در بشر حقوق ،(1۳۹5 )محمد سید ،فاطمی سید قاری -6
 دانش شهر حقوقی های پژوهش و مطالعات موسسه :تهران ،سوم
 و مطالعات دفتر :تهران ،زنان مطالعات بر یی مقدمها ،( 1۳8۳ )حمیرا ،مشیرزاد -7
 اجتماعی و فرهنگی برنامهریزی
 آن از بهرهوری و کودک حقوق کنوانسیون ،(1۳8۳ )همکاران و نسرین ،مصفا -8
 سیاسی علوم و حقوق دانشکده انتشارات :تهران ،اول چاپ ، داخلی حقوق در
 تهران دانشگاه
 مبانی ،داخلی حقوق منظر از زن حقوق از مباحثی ،(1۳7۹ )حسین ،ر مهرپو -۹
 اطالعات انتشارات :تهران ،المللی بین موازین و فقهی
 جمهوری موضع و المللی بین اسناد در بشر حقوق ،(1۳۹5 )---- ،--- -10
 اطالعات انتشارات :تهران ،سوم چاپ ،ایران اسالمی
 مقالهها -ب
 در کودکان خانوادگی زندگی بر حق ،(1۳۹۹ )مینا ، سرشار مهری؛ ، توتونچیان -1
 -107 صص ، هفتم شماره ،دوم سال ، کودک حقوق فصلنامه ،بشر حقوق نظام پرتو
 .12۳
 و بشر حقوق ،اسالم منظر از همسری کودک بررسی ،(1402 )آذر ،خالدیان -2
 ، اسالمی علوم ،دینی پژوهشهای المللی بین کنفرانس دهمین ،آن راهکارهای
1-.1۹ صص ،اسالم جهان و یران ا در حقوق و فقه
 فصلنامه ،بینالملل اسناد در آن گاه جای و ازدواج سن ،(1۳۹۹ )رسول ، زمانی -۳
 .21 -1 صص ،ی پزشک حقوق
 منع و کودک حقوق کنوانسیون به اجمالی نگاهی ،(1400 )مریم ،افروز شب -4
 تخصصی علمی فصلنامه ،مجازی فضای در کودکان علیه پنهان خشونتهای
 .24 -22 صص ،اول شماره ،اول سال ،تهران دانشگاه فارابی پردیس حقوق
مرجع بررسی :ایران در کودک حقوق ساختار تحلیل ،(1400 )مریم ،شعبانی -5
 فصلنامه ،کودک حقوق جهانی نامه پیمان مبنای بر کودک حقوق کنوانسیون ملی
 .168 -1۳۹ صص ،۹ شماره ،4 دوره ،حقوقی تمدن
 و همسری کودک ی حقوق ی بررس ،(140۳ )عبدالکریم ، شاحیدر احالم؛ ، طائی -6
 کنفرانس نوزدهمین ،بینالملل اسناد و بشر حقوق نظر از آن از ناشی آسیبهای
 .1۳ -1 ص ص ،قضایی و حقوقی مطالعات المللی بین
 علیه جرم از ناشی خسارت جبران از ،(1۳۹5 )هدیه ،یت هدا شادی؛ ،زاده عظیم -7
 ،اروپایی کشورهای قوانین به تطبیقی نگاهی با خسارات؛ ترمیم نحوه تا کودک
 .65 -۳1 صص ،17 شماره ،کیفری حقوق پژوهش ،المللی بین اسناد و آمریکایی
 ،2 شماره ،مفید نامه ، کودکان تزویج ،(1۳74 )محمد سید ،فاطمی سید قاری -8
 .154 -12۹ صص
 پژوهش مجله ،مسلحانه مخاصمات در کودکان حقوق ،(1۳85 )ی مجتب ،مروت -۹
 شماره ،طباطبایی عالمه دانشگاه ی سیاس علوم و حقوق دانشکده ،سیاست و حقوق
 .25-1 صص ،18
Page 17 of 16
 بر زودهنگام ازدواج ر تاثی ،(1۳۹6 )مریم ،جوادپور محمدمهدی؛ ،مقدادی -10
 صص ،ی پزشک حقوق مجله ،آن با مقابله کار و ساز و کودکان جسمی سالمت
 .87-68
 حقوق و فقه بین تعارض و تعامل ،(1۳75 )محمد سید ،بجنوردی موسوی -11
 .14 -7 صص ،۳ شماره ،فرزانه فصلنامه ،بشر
 کودک مطلق تحریم یا مشروط تجویز ،(1۳۹8 )اهلل فرج ،نیا یت هدا -12
 .۳5 -11 صص ،26 شماره ،قانون و دین نشریه ،همسری؟
 پایاننامهها و ها رساله -ج
 از آن از ناشی معنوی خسارات و ی همسر کودک ،(1400 )مهدیه ،امراللهی -1
 مذاهب و ادیان دانشگاه ،ی تخصص دکتری رساله ،حقوق و فقه منظر
 و یران ا حقوق ،اسالم منظر از همسری ودک ک ،(1400 )آیدا ،کلوانق پاکی -2
 ،ارشد کارشناسی پایاننامه ، راهکارها و چالشها بشر؛ حقوق المللی بین نظام
 رشدیه عالی آموزش موسسه
 ه موضوع قوانین در همسری کودک پدیده بررسی ،(1400 )بهزاد ،جعفری -۳
 ارومیه دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،یران ا
 با الملل بین حقوق در کودکان ازدواج آثار و وضعیت ،(1۳۹۹ )وا شی ،جواهری -4
 اصفهانی اشرفی شهید دانشگاه ،ارشد کارشناسی پایاننامه ،یران ا حقوق به نگاهی
 ،همسری کودک پدیده حقوقی و ی فقه بررسی ،(1401 )سمانه ،یوریق ا ی حبیب -5
اردبیل واحد اسالمی آزاد دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان
 حاکم قواعد و اصول مبنای بر همسری کودک پژ