فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

نقش سازمان بین المللی دریایی در ترمیم خسارات وارده بر محیط زیست با اتکا بر مسئولیت بین المللی دولتها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی ، دانشگاه پیام نور واحد تهران ، ایران، مدرس دانشگاه ، وکیل دادگستری
2 استادیار وعضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران
3 دانشجوی دکتری حقوق ، گروه حقوق ، گرایش حقوق بین الملل عمومی ،دانشگاه پیام نور تهران ، ایران
10.22034/jml.2025.2053478.1441
چکیده
محیط دریایی و آلودگی آن از جمله موضوعاتی است که سازمان بین‌المللی دریایی از زمان تأسیس تاکنون به آن توجه ویژه‌ای داشته و به شیوه‌های گوناگون نسبت به آن واکنش نشان داده است. یکی از مسائل اساسی در این حوزه، مسئولیت مدنی ناشی از آلودگی دریاهاست. این سازمان به‌عنوان نهادی صلاحیت‌دار، اقدامات خود را بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها تعریف کرده است. ماده ۲۳۵ این کنوانسیون به موضوع مزبور پرداخته و مفاد مرتبط با "وظایف و مسئولیت‌های" دولت‌ها را ارائه می‌کند. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و یافته‌ها نشان می‌دهد فعالان حوزه دریایی از گذشته به دنبال تدوین قوانینی جامع برای برخورد با مسئولیت و جبران خسارات در هنگام وقوع حوادث و سوانح دریایی بوده‌اند، قوانینی که ماهیت جهانی داشته و تمامی کشورها ملزم به رعایت آنها باشند. به نظر می‌رسد سازمان بین‌المللی دریایی در این زمینه عملکردی مؤثر و گسترده ارائه داده و تلاش دارد تا یک چارچوب حقوقی جامع در خصوص مسئولیت و جبران خسارت ایجاد کند. این سازمان نقش قابل توجهی در تصویب کنوانسیون‌های بین‌المللی و گاه اصلاح آنها برای رفع مشکلات ایفا کرده است. همچنین تلاش می‌کند کشورها را ترغیب به الحاق به این کنوانسیون‌ها نماید تا از این طریق آسیب‌دیدگان حوادث دریایی بتوانند غرامت‌های مناسب دریافت کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The role of the International Maritime Organization in repairing environmental damage based on the international responsibility of governments

نویسندگان English

Kaveh Rezaei 1
Mohsen Sirghani 2
ali nikjou 3
1 PhD Student in Public International Law, Payam Noor University, Tehran Branch, Iran, University Lecturer, Attorney at Law
2 Assistant Professor and Faculty Member, Law Department, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 PhD student in Law, Department of Law, Major in Public International Law, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The marine environment and its pollution are among the issues that the International Maritime Organization has paid special attention to since its establishment and has responded to it in various ways. One of the fundamental issues in this area is civil liability arising from marine pollution. As a competent institution, this organization has defined its actions based on the Convention on the Law of the Sea. Article 235 of this Convention addresses the issue and provides provisions related to the "duties and responsibilities" of states. The research method in this study is descriptive-analytical and the findings show that maritime activists have been seeking to develop comprehensive laws for dealing with liability and compensation in the event of maritime accidents and incidents, laws that are global in nature and that all countries are required to comply with. It seems that the International Maritime Organization has provided an effective and extensive performance in this field and is trying to create a comprehensive legal framework regarding liability and compensation. This organization has played a significant role in ratifying international conventions and sometimes amending them to resolve problems. It also tries to encourage countries to accede to these conventions so that victims of maritime accidents can receive appropriate compensation.

کلیدواژه‌ها English

International Maritime Organization
liability
environmental damage
convention
 
باتمانی‌، یعقوب (١٣٩٤)، زباله‌های‌ هسته‌ای‌ و تعهدات دولت‌ها از منظر حقوق بین‌ الملل‌، پایان نامه‌ کارشناسی‌ ارشد، دانشگاه تهران.
 
پیرعباسی‌، زینب ‌(١٣٩٥)، سازمان بین‌المللی‌ دریانوردی‌ و چالش‌های‌ زیست‌ محیطی‌ در خلیج‌ فارس، پایان نامه‌ کارشناسی‌ ارشد، دانشگاه علامه‌ طباطبایی‌.
توحیدی‌، احمدرضا (١٣٨٠)، »حق‌ صلح‌ و حق‌ محیط‌ زیست‌ در پرتو حقوق همبستگی‌ و حقوق بین‌المللی‌«، در مجموعه‌ مقالات همایش‌ بین‌المللی‌ حقوق بشر گفتگوی‌ تمدنها، قم‌، دانشگاه مفید
تقی‌ زاده انصاری‌، مصطفی‌(١٣٩٣)، حقوق کیفری‌ محیط‌ زیست‌، نشر قومس‌، تهران.
چرچیل‌، رابین ‌(١٣٧٧)، حقوق بین‌المللی‌ دریاها، ترجمه‌ دکتر بهمن‌ آقائی‌، دفتر مطالعات سیاسی‌ و بین‌المللی‌، تهران.
فیروزی‌، مهدی ‌(١٣٩٤)، حق‌ بر محیط‌ زیست‌، انتشارات جهاد دانشگاهی‌، تهران.
لسانی‌، سید حسام الدین ‌(١٣٨٠)، مسئولیت‌ بین‌ المللی‌ دولت‌ها در قبال آلودگی‌ هسته‌ای‌، پایان نامه‌ کارشناسی‌ ارشد ، دانشگاه تهران.
موسوی‌، سید فضل‌ اﷲ (١٣٨٠)، تحقیقی‌ از دانشگاه هاروارد؛ حقوق بین‌الملل‌ محیط‌ زیست‌، نشر میزان، تهران.
مقتدر هوشنگ‌ (١٣٧٣)، حقوق بین‌الملل‌ عمومی‌، موسسه‌ چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه‌، تهران.
مسائلی‌، محمود(١٣٧٧)، »نسل‌ جدید حقوق بشر«، مجله‌ سیاست‌ خارجی‌، سال ششم‌، شماره١.
مشیرپور، فریبا(١٣٩٠)،» عملکرد سازمان بین‌المللی‌ دریایی‌ در زمینه‌ مسئولیت‌ و جبران خسارت زیست‌ محیطی‌«، مجله‌ تحقیقات حقوقی‌ آزاد، شماره٢١.
وکیل‌، امیرساعد و عسگری‌، پوریا(١٣٨٤)، نسل‌ سوم حقوق بشر، انتشارات مجد، تهران.
 ولفروم رودیگر(١٣٨١)، »مسئولیت‌ بین‌المللی‌ مدنی‌ در قبال خسارت زیست‌ محیطی‌؛ وسیله‌ای‌ برای‌ اجرای‌ قواعد حقوق بین‌المللی‌«، ترجمه‌ و تحقق‌، ساعد، نادر، فصلنامه‌ محیط‌زیست‌، شماره٣٧.
 
Bachxevanis, K, 2002. The Bunker Pollution Convention, Pittsburgh, Reed Smith LLP.
IMO, 21 February 2012. Status of Treaties, International Maritime Organization Website, Available at address:
ww.imo.org/en/About/Conventions/StatusOfConventions/Documents/StatusOfTreati es.pdf.