فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

بررسی مشروعیت تحریم‌های یکجانبه دولت‌ها از منظر حقوق بین‌الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز
2 گروه آموزشی حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
10.22034/jml.2025.725141
چکیده
تحریم‌های یکجانبه دولتی به اقداماتی اطلاق می‌شود که یک کشور به‌طور مستقل علیه کشوری دیگر اعمال می‌کند و هدف آن محدود کردن تعاملات اقتصادی، سیاسی یا فرهنگی است. این تحریم‌ها می‌تواند به‌صورت اقتصادی، تجاری، مالی یا حتی نظامی اعمال شود. در این تحقیق، به بررسی مشروعیت تحریم‌های یکجانبه از منظر حقوق بین‌الملل پرداخته شده است. طبق اصول حقوق بین‌الملل، تحریم‌های یکجانبه به‌طور عمده باید بر اساس تصمیمات نهادهای بین‌المللی مانند شورای امنیت سازمان ملل متحد اعمال شود. اما در عمل، کشورهای مختلف با استفاده از این تحریم‌ها به‌طور مستقل و بر اساس منافع ملی خود، قوانین بین‌المللی را نادیده می‌گیرند که این موضوع باعث ایجاد چالش‌های حقوقی و سیاسی می‌شود. تحریم‌های یکجانبه به‌ویژه علیه کشورهای خاص مانند ایران که تحت تحریم‌های گسترده اقتصادی و تجاری قرار گرفته است، به یکی از مسائل بحث‌برانگیز در عرصه حقوق بین‌الملل تبدیل شده است. در این تحقیق، همچنین راهکارهایی برای مقابله با این تحریم‌ها با استفاده از رویکرد اقتصاد مقاومتی بررسی می‌شود. این رویکرد شامل تقویت تولید داخلی، تنوع در منابع اقتصادی، توسعه ارتباطات با کشورهای غیرتحریمی و ایجاد ظرفیت‌های اقتصادی پایدار برای کاهش اثرات منفی تحریم‌ها و دستیابی به استقلال اقتصادی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the Legitimacy of Unilateral Sanctions by Governments from the Perspective of International Law

نویسندگان English

Mir Hadi Mir Fattahi 1
dawood abbasi 2
1 Faculty of law, Islamic Azad university of Tabriz, Iran
2 Department of Law, Faculty of Law, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Iran
چکیده English

Unilateral state sanctions refer to measures that a country independently imposes against another country and its purpose is to restrict economic, political or cultural interactions. These sanctions can be applied in economic, commercial, financial or even military terms. This research examines the legitimacy of unilateral sanctions from the perspective of international law. According to the principles of international law, unilateral sanctions should be applied mainly based on the decisions of international institutions such as the United Nations Security Council. However, in practice, various countries ignore international law by using these sanctions independently and based on their national interests, which creates legal and political challenges. Unilateral sanctions, especially against specific countries such as Iran, which has been subject to extensive economic and commercial sanctions, have become one of the controversial issues in the field of international law. This study also examines strategies for dealing with these sanctions using a resilience economy approach. This approach includes strengthening domestic production, diversifying economic resources, developing ties with non-sanctioned countries, and creating sustainable economic capacities to reduce the negative effects of sanctions and achieve economic independence.

کلیدواژه‌ها English

Unilateral sanctions
International law
Legitimacy
UN Security Council
Resilience economy
منابع
 کتابها
 یمهای تحر تّی ماه و اهداف ،ابعاد ،(1391 )جلیل ،یّمحب ی؛ مصطف ،اقدم دالورپور-1
حقوقدانان بسیج سازمان نشر : تهران ،اول چاپ ،ایران اسالمی جمهوری
 ه جانب یک یمهای تحر مشروعیت و حقوقی مبانی ،(1396 )ناهید ،یامچلو صمدی-2
 ار ی قانون انتشارات : تهران ،یکا آمر
Page 23 of 23
 بین قانونی تّمشروعی فقدان ،(1396 )یم ابراه ،آهویی محسنی رضا؛ سعید ،ی عامل-3
 بشر حقوق اسالمی موسسه : تهران ،بشر حقوق نقض و یم تحر المللی
 ،اول چاپ ،ینالملل ب حقوق و جانبه یک یمهای تحر ،(1397 )کاظم ، ی آباد یب غر-4
اداری خدمات و قضایی علوم دانشگاه نشر : تهران
 اقتصادی یم تحر نقش تحلیل ،(1397 )سیدرضا ،وشاره ذکائی اسماعیل؛ ،قاسمی-5
 جاودانه جنگل نشر : تهران ،اول چاپ ، ی اقتصاد جرائم بر آن تاثیر و ایران
مقاالت
 ایران اسالمی جمهوری علیه یکا آمر های یم تحر ،(1398 )محمود ،شفیعی بهار؛ ، اخوان
6۰ تا 41 صص ، بشری حقوق پژوهشنامه ،نالملل بی حقوق منظر از
 یر تاث بررسی ،(1397 )مجید ،محمدرضایی مهدیه؛ ،زاده قلی رضا مجید؛ ،آقایی
، تجاری عمده یک شر کشورهای و ران ای تجاری روابط بر تجاری و ی اقتصاد یمهای تحر
68 تا 49 صص ،28 شماره ،8 دوره ،عمومی گذاری سیاست راهبردی مطالعات فصلنامه
 مودت عهدنامه نقض یکا آمر جانبه یک های یم تحر ،(1397 )سلیمان سید ،نژاد تقوی
 ،روانشناسی ،تربیت و تعلیم در جهان ن نوی ی دستاوردها ملی کنفرانس ،1955 دوستی و
11 تا 1 صص ،اجتماعی -فرهنگی مطالعات و حقوق
 روابط تاریخی تحوالت ر سی یمها تحر یدایش پ تاریخچه ،(1393 )رضا دکتر ،جاللی
52 تا 1 صص ،35 شماره ،9 دوره ،خ تاری نامه پژوهش ،یکا آمر و ایران متقابل و متعامل
 یک یمهای تحر فرایند تحلیل ،(14۰1 )یم مر ،ی مراد خیراله؛ ،پروین حمید؛ ،جمالپور
 شماره ، ایران پژوهی سیاست یه نشر ، ایران در توسعه و اشتغال بر آن تاثیر و یکا آمر جانبه
19 تا 1 صص ،9 دوره ،32
 منبع عنوان به دولتها ه جانب ک ی اعمال ،(1396 )سیامک ،یمی کر مهدی؛ ،حدادی
 تا 289 صص ،81 شماره ،حقوقی یقات تحق فصلنامه ،نالملل بی حقوق در المللی بین تعهد
313
 های یم تحر ،(14۰۰ )محسن ،محبی ستار؛ ،ی یز عز حسین؛ ،محجوب حسینی
 قدرت مطالعات علمی فصلنامه ،سخت و نرم قدرت اعمال میانه در جانبه یک ی اقتصاد
49 تا 31 صص ،دوم شماره ،یازدهم سال ،نرم
 بر تاکید با بشر حقوق موازین و ی بینالملل یمهای تحر بررسی ،(14۰1 )محمد ،رجبی
 ،یازدهم سال ،اسالمی بشر حقوق مطالعات فصلنامه ، ایران علیه جانبه چند یمهای تحر
16۰ تا 135 صص ،1 شماره
 اقدامات تطابق حقوقی بررسی ،(1398 )فاطمه ،الدینی زین حسن؛ محمد ید س ،رضوی
 ، بشر حقوق فصلنامه دو ،دارو و غذا به دسترسی ؛ بشر حقوق موازین با ی اقتصاد متقابل
17 تا 1 صص ،1 شماره ،چهاردهم سال
علیه یکا آمر جانبه یک ی قهر اقدامات ،(14۰۰ )زینب ،زاد قاسم؛فرهمند سید ،زمانی
 مجله ،متحد ملل سازمان بشر حقوق ی شورا ه روی بر تاکید با بینالملل حقوق منظر از ایران
35 تا 11 صص ،48 شماره ،2۰ دوره ،حقوقی پژوهشهای
 یمهای تحر آثار ،(14۰۰ )احد ،باقرزاده حمید؛ ،مرادپور ی یز عز عهدیه؛ ،اهرمی زنگی
 ، ایران علیه یکا آمر متحده ایاالت یمهای تحر بر تاکید با بشر حقوق رعایت بر جانبه یک
39 صص ،43 شماره ،یازدهم سال ، ی راهبرد دانش رشتهای بین مطالعات ی علم فصلنامه
68 تا
 با بینالملل حقوق منظر از بشر حقوق نقض و یم تحر ،(14۰2 )سلمان ، فر شایان
،اسالمی بشر حقوق مطالعات علمی فصلنامه ، ایران علیه جانبه ک ی ی یمها تحر بر تاکید
16۰ تا 139 صص ،4 شماره ،12 دوره
کارایی بررسی ،(1394 )رضا ، کلوانق ی ثقف عادل؛ ،قربانی علیرضا؛ ،کازرونی
 ، ایران در نفتی غیر محصوالت خارجی تجارت بر جانبه چند و جانبه یک یمهای تحر
98 تا 83 صص ،1 شماره ،دوم سال ،اقتصاد ی کاربرد یههای نظر فصلنامه
 اتباع بشر حقوق نقض و یکا آمر جانبه یک ی اقتصاد های یم تحر ،(14۰1 )امیر ،مقامی
282 تا 261 صص ،1 شماره ،هفدهم سال ، بشر حقوق فصلنامه دو ، ایران
 لغو لزوم : ایران در فقر و یمها تحر شدت ،(1398 )داریوش ،حسنوند یونس؛ ،نادمی
 ،9 دوره ،عمومی سیاستگذاری راهبردی مطالعات نشریه ، بشر حقوق منظر از یمها تحر
171 تا 153 صص ،31 شماره
 گذاری سیاست تحلیل ،(14۰۰ )محمد ،ترابی ماشاهلل؛ ،حیدرپور فاطمه؛ ،نجفزاده
علمی فصلنامه ،نرم قدرت منظر از یکا آمر جانبه یک یمهای تحر با مقابله در ایران عمومی
 176 تا 153 ص ص ،سوم شماره ،یازدهم سال ،نرم قدرت مطالعات
 حقوق در ی اقتصاد جانبه یک ی یمها تحر واکاوی ،(14۰۰ )ینا س ر امی سید ،نورانی
 ،3 شماره ،18 سال ،بینالمللی مطالعات فصلنامه ،متحده ایاالت موردی مطالعه :بینالملل
75 تا 53 صص
 بین سیاسی اقتصاد در یم تحر یی کارا ی یهها نظر و رهیافتها ،(139۰ )اکبر ،ولیزاده
 ص ص ،1 شماره ،41 دوره ،سیاسی علوم و حقوق دانشکده مجله سیاست فصلنامه ،المللی
365 تا 349
Page 24 of 23
 نظر از اقتصادی های یم تحر مشروعیت بررسی ،(1399 )حسین ،فرحی حامد؛ ،الوندی
 ینالمللی ب کنفرانس پنجمین ،یکا آمر ی سو از ایران یم تحر بر تاکید با بینالملل حقوق
21 تا 1 صص ،قضایی و حقوقی مطالعات
نامهها پایان
 دهه در داخلی منظر از بینالمللی های یم تحر بررسی ،(14۰1 )محمد ، سندی ی اصغر
ام ی پ مرکز ، تهران استان نور ام ی پ دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،تهدید یا فرصت : اخیر
 غرب تهران نور
 در تدارکات بر ینالمللی ب یمهای تحر حقوقی آثار ،(1392 )افسانه ، ی برزآباد بقایی
مرکز تهران نور یام پ دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه ان پای ، ران ای نفت صنعت
 با ایران یمی پتروش صنعت بر بینالمللی یمهای تحر یر تاث ،(1397 )فاطمه ، بهادران
 موسسه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،ی خارج یم مستق سرمایهگذاری و صادرات بر تاکید
اصفهانی راغب عالی آموزش
 :جهانی بازارهای به ورود بر ی بینالملل یمهای تحر اثر ،(14۰۰ )احمد ، احدی جمیل
 خوارزمی دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ، ایران مطالعه مورد
 فرایند بر یم تحر از حاصل پیامدهای بندی اولویت و شناسایی ،(14۰3 )یاسر ،حسنی
عالی آموزش موسسه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ، ایران المللی بین بازرگانی در بازرسی
ی سهرورد
 اقتصادی ی یمها تحر با مواجهه حقوقی سازوکارهای ،(1389 )حجت ،فام خدایی
تهران استان نور یام پ دانشگاه ،ارشد ی کارشناس نامه پایان ،ینالمللی ب ی پروژهها در ایران
 حقوق پرتو در ینالمللی ب جانبه یک یمهای تحر مشروعیت ،(14۰1 )ثنا ،پناه ساعد
مدرس تربیت دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،زیست محیط بینالملل
 بینالمللی مسئولیت رافع :یم تحر سایه در اضطرار ،(1399 )محمدرضا ،زاده عباس
سمنان استان نور پیام دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،دولتها
 نامه پایان ،المللی بین ی قراردادها بر یم تحر یر تاث بررسی ،(1398 )سعید ،عباسی
خوارزمی دانشگاه ،ارشد کارشناسی
 تجارت بر المللی بین ی اقتصاد یمهای تحر یر تاث بررسی ،(1395 )افسانه ،غالمی
 نوری محدث عالمه دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،یکا آمر با هدف کشورهای خارجی
 های یم تحر اعمال و وضع از ناشی المللی بین مسئولیت ،(14۰۰ )زینب ،فرهمندزاد
 طباطبایی عالمه دانشگاه ،تخصصی دکتری رساله ، ایران علیه یکا آمر جانبه یک
 بین و داخلی قراردادهای اجرای بر یم تحر حقوقی آثار ،(1393 )ایمان ، یان محمد
تهران فرهنگ و علم دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ، ایران المللی
 ، بشر حقوق منظر از بینالمللی های یم تحر مشروعیت بررسی ،(139۰ )نجمه ، مهران
 مرکز تهران نور پیام دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان
 مسلح نیروهای در امنیتی ،مالی ،جسمانی خسارات ،(14۰2 )رحمان ،چنانی هدایتی
 اسالمی آزاد دانشگاه ،تخصصی ی دکتر رساله ،ینالمللی ب ی یمها تحر و ایران ین قوان پرتو در
 یل اردب واحد
 به نسبت نالمللی بی ی ها سازمان موضع یه نظر تبیین ،(14۰2 )علی ،وحدتی
 پایان ،ترامپ جمهوری ریاست دوران در بشر حقوق منظر از ایران علیه یکا آمر یمهای تحر
 طباطبایی عالمه دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه
 شورای قطعنامههای بر تحلیلی ایران یم تحر ی الملل بین رژیم ،(1393 )فرهاد ،وکیلی
 خارجه امور وزارت ینالملل ب روابط دانشگاه ،ارشد کارشناسی نامه پایان ،امنیت
انگلیسی منابعHendrickson, David (1994), The Democratist Crusade: