فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

نقش عرف در تعهدات متقابل زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدیرگروه رشته حقوق و علوم قضایی دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی تبریز
2 کارشناسی ارشد،حقوق خصوصی،دانشگاه ازاد اسلامی،واحد تبریز،ایران.
10.22034/jml.2025.728435
چکیده
عرف به‌عنوان یکی از منابع مهم حقوقی و اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم روابط خانوادگی و تعهدات متقابل زوجین دارد. بسیاری از وظایف و مسئولیت‌های زناشویی، فراتر از آنچه در قوانین مدنی یا شرعی تصریح شده، تحت تأثیر هنجارها و انتظارات عرفی جامعه شکل می‌گیرد. عرف با تبیین انتظارات رفتاری، شیوه‌های ابراز مسئولیت و نوع تعاملات روزمره، تعهدات زوجین را از سطح مقررات رسمی فراتر برده و آن‌ها را در بستر فرهنگ و اجتماع نهادینه می‌سازد.از سوی دیگر، عرف می‌تواند در تفسیر و تکمیل قوانین نقش ایفا کند؛ به‌گونه‌ای که دادگاه‌ها در رسیدگی به اختلافات خانوادگی نیز گاه به عرف محل استناد می‌کنند. نبود هماهنگی میان عرف و قانون یا تغییرات سریع عرف‌های اجتماعی ممکن است موجب بروز چالش در پایبندی به تعهدات زناشویی شود. بنابراین، بررسی نقش عرف در تعهدات زوجین نشان می‌دهد که این عنصر اجتماعی در کنار قانون و شرع، بستر واقعی تحقق و استمرار نهاد خانواده را فراهم می‌سازد.
روش تحقیق این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای، اسناد حقوقی، متون دینی و مطالعات جامعه‌شناختی انجام می‌گیرد.
رهیافت تحقیق میان‌رشته‌ای است که با ترکیب دیدگاه‌های حقوقی، فقهی و جامعه‌شناختی به بررسی نقش عرف در تعهدات متقابل زوجین می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The role of custom in the mutual obligations of couples

نویسندگان English

Morteza Asadlo garakhanlo 1
Mahmoud Zare Negarestan 2
1 Director of the Department of Low and Judicial Sciences, faculty of Low Islamic Azad University of Tabriz
2 Master's degree, Private Law, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Iran
چکیده English

Custom, as one of the important legal and social resources, plays a decisive role in regulating family relations and mutual obligations of couples. Many marital duties and responsibilities, beyond what is stipulated in civil or religious laws, are shaped by the customary norms and expectations of society. By explaining behavioral expectations, ways of expressing responsibility, and types of everyday interactions, custom takes the obligations of couples beyond the level of formal regulations and institutionalizes them in the context of culture and society. On the other hand, custom can play a role in interpreting and supplementing laws; in such a way that courts sometimes refer to local custom in handling family disputes. The lack of coordination between custom and law or rapid changes in social customs may cause challenges in adhering to marital obligations. Therefore, examining the role of custom in the obligations of couples shows that this social element, along with law and religious law, provides the real basis for the realization and continuation of the family institution.
The research method of this research is descriptive-analytical and is carried out by relying on library resources, legal documents, religious texts and sociological studies.




The research approach is interdisciplinary, combining legal, jurisprudential and sociological perspectives to examine the role of custom in the mutual obligations of couples

منابع
 کتابها
 ،هشتم چاپ ،الطالب منجد فارسی ترجمه ،عربی جدید فرهنگ ،(1371)محمد،بندردیکی
اسالمی نشر :تهران
اخالق انتشارات :قم ،سازی انسان مکتب ازدواج ،(1376 )رضا ،نژاد پاک
 انتشارات :تهران ،چهارم چاپ ،حقوق ترمینولوژی ،(1368)محمدجعفر ،لنگرودی جعفری
 دانش گنج
 امام آثار نشر و تنظیم موسسه :تهران ،دوم جلد ،نور صحیفه ،(1374 )اهلل روح ،خمینی
خمینی
میزان انتشارات :تهران ،اول چاپ ،واحدی جواد ترجمه ،حقوق فلسفه ،(1380)ژرژ ،وکیو دل
تهران دانشگاه انتشارات :تهران ،نامه لغت ،(1347 )اکبر علی ،دهخدا
دادگستری نشر :تهران ،خانواده حقوق مختصر ،(1378 )اسداهلل ،امامی حسن؛ ،صفایی
 انتشارات :تهران ،نهم و سی چاپ ،اسالم در زن حقوق نظام ،(1376 )مرتضی ،مطهری
صدرا
مقاالت
 ،خانواده حقوق و فقه نشریه ،همسران حقوق در عرف نقش ،(1389)مریم ،تراب ابن
52شماره
 اجرای ضمانت و فرزندخوانده به نسبت سرپرست زوجین تعهدات ،(1399)مرجان ،ارسطویی
 ،کودک حقوق نشریه ،انگلستان حقوق در تطبیقی مطالعه با ایران حقوقی نظام در آن
8شماره
 حقوق مطالعات فصلنامه ،حقوق منبع منزله به عرف نقش ،(1396)علی ،پناه اسالمی
2شماره ،47دوره ،خصوصی
 حقوق و اسالم دیدگاه از زوجه مالی حقوق ،(1396 )حمیدرضا ،خدادادی علیرضا؛ ،خدادادی
اسالمی معارف و سیاسی عالوم ،حقوق المللی بین همایش ،ایران مدنی
 و ایران عرف و قانون در زن ارث بررسی ،(1393 )مینا ،صابردوست امیرحمزه؛ ،ساالرزایی
 مطالعات فصلنامه ،هندوستان
 غیرمالی حقوق تفسیر در عرف نقش ،(1391)اکرم ،آرانی محمدی فائزه؛ ،اردبیلی زاده عظیم
29شماره ،هشتم سال ،اسالمی حقوق و فقه پژوهشهای فصلنامه ،زوجین
 نکاح در زوجین مالی غیر حقوق برخی بررسی ،(1393)اولیاء ،محمدی مصطفی؛ ،فضائلی
،39شماره ،دهم سال ،پژوهی خانواده مجله ،منقطع
 فقهی قواعد مبنای بر خانواده در زن مالی استقالل ،(1394 )طیب ،افشارنیا زهرا؛ ،قبادیان
 انسانی علوم و سوم هزاره ملی همایش ،ایران مدنی حقوق و
 زناشویی روابط در همسر حقوق قلمرو ،( 1397 )فاطمه ،ثانی کراچیان سعید؛ ،توکلی نظری
 شماره ،10 دوره ،اسالمی حقوق و فقه مطالعات علمی نشریه ،خانواده حقوق و فقه منظر از
19
 انگلیسی منابع
Beatson J.; burrows A.;Cartwright J. (2010), Anson's law of
contract, 29 ed, Oxford.
Aubert Jean - Luc ;Savaux Eric (2012), Introduction au
droit,14 ed, Sire