فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

نقش اختلال دوپامین در بزهکاری معتادان و مداخلات اصلاحی-درمانی (با نگاهی به اسناد بین المللی و کشورهای آمریکا، آلمان و ایتالیا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سالار صادقی 1
طاها اسلامی 2
زهرا دوستی 3
زهرا فهیمی 4
1 استادیار حقوق کیفری و جرم شناسی موسسه آموزش عالی رشدیه، تبریز، ایران.
2 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.
3 کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.
4 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران.
10.22034/jml.2025.2067862.1499
چکیده
زمینه و هدف: اختلال در تنظیم مسیرهای دوپامین که نقش کلیدی در فرآیندهای پاداش، انگیزش، یادگیری و تصمیم‌گیری ایفا می‌کنند، نه تنها زمینه‌ساز گرایش به مصرف مواد مخدر است، بلکه می‌تواند در بروز رفتارهای مجرمانه نیز تأثیرگذار باشد. لذا اختلالات مصرف مواد مشکلی است که می تواند با سیستم عدالت کیفری مرتبط باشد. بر این اساس، مقاله حاضر به بررسی نقش اختلالات دوپامین در افراد مبتلا به این اختلالات پرداخته و ارتباط بین این تغییرات و رفتارهای مجرمانه و پیامدهای آن و مداخلات اصلاحی-درمانی در سیستم قضایی را بررسی می‌کند.
روش‌: پژوهش حاضر از توع توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای یعنی کتب و مقالات معتبرِ مرتبط با موضوع در راستای تحلیل مساله و نهایتاً نتیجه گیری است.
یافته ها: شواهد نشان می‌دهد مصرف طولانی مدت مواد مخدر باعث تغییرات اساسی در سیستم دوپامین مغز می شود. این تغییرات شامل کاهش گیرنده های دوپامین، واکنش شدیدتر به نشانه های مصرف و اختلال در عملکرد قشر جلویی مغز است که باعث ایجاد علائم اعتیاد مانند ولع مصرف، مصرف اجباری و مشکلات در تصمیم گیری می شود. همین مشکلات، به خصوص افزایش تکانشگری و پرخاشگری در زمان مصرف یا ترک مواد، با رفتارهای مجرمانه ای مانند سرقت، مصرف مواد و خشونت مرتبط است.
نتیجه گیری: شناخت نقش دوپامین در فرایند اعتیاد می‌تواند نظام عدالت کیفری را در اتخاذ تصمیماتی دقیق‌تر و آگاهانه‌تر تقویت نماید. درک عمیق‌تر از سازوکارهای عصبیِ مؤثر در اعتیاد، می تواند زمینه‌ساز بازنگری در نحوه مواجهه با جرایم مرتبط با مصرف مواد و منجر به اتخاذ سیاست‌های کیفری متناسب‌تر شود. بهره‌گیری از مداخلات درمانی مؤثر ـ اعم از دارودرمانی و رویکردهای روان‌شناختی-اجتماعی ـ در فرآیندهای اصلاحی و قضایی، امکان کاهش رفتارهای مجرمانه را فراهم می‌سازد. این رویکرد، در چارچوب ملاحظات اخلاقی، می‌تواند زمینه‌ساز پاسخ‌هایی علمی‌تر و انسانی‌تر به پدیده اعتیاد در بستر عدالت کیفری باشد.
کلیدواژه‌ها
دوپامین
اعتیاد
نوروبیولوژی
رفتار مجرمانه
عدالت کیفری
مداخله
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Dopaminergic Dysfunction in Criminal Behavior among Drug Addicts and Corrective-Therapeutic Interventions (A Comparative Study on International Instruments and the countries of United States, Germany, and Italy)

نویسندگان English

Salar Sadeghi 1
Taha Eslami 2
Zahra Doosti 3
Zahra Fahimi 4
1 Assistant Professor of Criminal Law and Criminology, Roshdiyeh Institute of Higher Education, Tabriz, Iran.
2 MA in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Tabriz, Iran.
3 MA in Private Law, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Tabriz, Iran.
4 MA in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Dysregulation of dopaminergic pathways—which play a key role in reward processing, motivation, learning, and decision-making—not only contributes to the propensity for drug use but may also be associated with criminal behavior. Accordingly, substance use disorders represent a complex issue that intersects with the criminal justice system. This study investigates the role of dopaminergic dysfunction in individuals with substance use disorders, exploring its connection to criminal behavior and examining the implications for corrective and therapeutic interventions within the judicial system.
Method: This research adopts a descriptive-analytical approach, utilizing library-based sources including reputable books and scholarly articles to analyze the issue and draw relevant conclusions.
Findings: Evidence indicates that prolonged drug use causes significant alterations in the brain's dopamine system. These alterations include a reduction in dopamine receptors, heightened reactivity to drug-related cues, and impaired functioning of the prefrontal cortex—manifesting in addiction-related symptoms such as craving, compulsive use, and poor decision-making. These dysfunctions, particularly increased impulsivity and aggression during drug use or withdrawal, are linked to criminal behaviors such as theft, substance-related offenses, and violence.
Conclusion: Understanding the role of dopamine in the addiction process can enhance the capacity of the criminal justice system to make more accurate and informed decisions. A deeper insight into the neurobiological mechanisms underlying addiction may encourage a reevaluation of how drug-related crimes are addressed, promoting more appropriate criminal justice policies. Integrating effective therapeutic interventions—including pharmacological treatments and psychosocial approaches—into correctional and judicial procedures could help reduce criminal behavior. Within an ethical framework, such an approach offers the potential for more scientific and humane responses to addiction within the context of criminal justice.

کلیدواژه‌ها English

Dopamine
Addiction
Neurobiology
Criminal Behavior
Criminal Justice
Intervention
Impulsivity
1.      Aharoni, E., Vincent, G. M., Harenski, C. L., Calhoun, V. D., Sinnott-Armstrong, W., Gazzaniga, M. S., & Kiehl, K. A. (2013). Neuroprediction of future rearrest. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(15), 6223-6228.  
2.      Bechara, A. (2005). Decision making, impulse control and loss of willpower to resist drugs: a neurocognitive perspective. Nature Neuroscience, 8(11), 1458-1463.  
3.      Bloomfield, M. A. P., Ashok, A. H., Volkow, N. D., & Howes, O. D. (2016). The effects of Δ9-tetrahydrocannabinol on the dopamine system. Nature, 539(7629), 369-377.  
4.      Blum, K., Braverman, E. R., Holder, J. M., Lubar, J. F., Monastra, V. J., Miller, D., ... & Comings, D. E. (2000). Reward deficiency syndrome: a biogenetic model for the diagnosis and treatment of impulsive-addictive-compulsive behaviors. Journal of Psychoactive Drugs, 32(sup1), i-iv.  
5.      Boister, N. (2001). Commentary on the United Nations Convention against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances. UN Doc. E/CN. 7/590.[New York: UN Publication Sales. 1988.]. International & Comparative Law Quarterly, 50(2), 466-467.
6.      Chandler, R. K., Fletcher, B. W., & Volkow, N. D. (2009). Treating drug abuse and addiction in the criminal justice system: improving public health and safety. JAMA, 301(2), 183-190.
7.      Cools, R., & D'Esposito, M. (2011). Inverted-U–shaped dopamine actions on human working memory and cognitive control. Biological Psychiatry, 69(12), e113-e125.  
8.      Dalley, J. W., Everitt, B. J., & Robbins, T. W. (2011). Impulsivity, compulsivity, and top-down cognitive control. Neuron, 69(4), 680-694.
9.      Di Chiara, G., & Imperato, A. (1988). Drugs abused by humans preferentially increase synaptic dopamine concentrations in the mesolimbic system of freely moving rats. Proceedings of the National Academy of Sciences, 85(14), 5274-5278.  
10.  Dutra, L., Stathopoulou, G., Basden, S. L., Leyro, T. M., Powers, M. B., & Otto, M. W. (2008). A meta-analytic review of psychosocial interventions for substance use disorders. American Journal of Psychiatry, 165(2), 179-192.  
11.  Eagleman, D. M. (2011). Incognito: The secret lives of the brain. Pantheon.
12.  European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). (2017). Pharmacological treatment of stimulant dependence: An update. EMCDDA Papers. Lisbon: Publications Office of the European Union.
13.  Everitt, B. J., & Robbins, T. W. (2005). Neural systems of reinforcement for drug addiction: from actions to habits to compulsion. Nature Neuroscience, 8(11), 1481-1489.  
14.  Farahany, N. A. (Ed.). (2012). The impact of behavioral sciences on criminal law. Oxford University Press.
15.  Focquaert, F. (2019). Neurobiology and crime: A neuro-ethical perspective. Journal of criminal justice, 65, 101533.
16.  Forray, A., & Sofuoglu, M. (2014). Future pharmacological treatments for substance use disorders. British journal of clinical pharmacology, 77(2), 382–400. https://doi.org/10.1111/j.1365-2125.2012.04474.x
17.  Gassin, E. A. (2015). Addiction, Mens Rea, and the Doctrine of Involuntary Intoxication. New Criminal Law Review, 18(4), 545-578.
18.  Goldstein, R. Z., & Volkow, N. D. (2011). Dysfunction of the prefrontal cortex in addiction: neuroimaging findings and clinical implications. Nature Reviews Neuroscience, 12(11), 652-669.  
19.  Goldstein, R. Z., Craig, A. D., Bechara, A., Garavan, H., Childress, A. R., Paulus, M. P., & Volkow, N. D. (2009). The neurocircuitry of impaired insight in drug addiction. Trends in Cognitive Sciences, 13(9), 372-380.  
20.  Greely, H. T. (2009). Law and the revolution in neuroscience: An early look at the field. Akron Law Review, 42, 687.
21.  Gu, C., Geng, Y. C., & Zhu, L. N. (2024). Dysregulation of dopamine neurotransmission in drug addicts: implications for criminal behavior and corrective interventions. Frontiers in psychiatry, 15, 1434083. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1434083
22.  Johnson, S. W., & North, R. A. (1992). Opioids excite dopamine neurons by hyperpolarization of local interneurons. Journal of Neuroscience, 12(2), 483-488.  
23.  Koob, G. F., & Le Moal, M. (2008). Addiction and the brain antireward system. Annual Review of Psychology, 59, 29-53.
24.  Koob, G. F., & Volkow, N. D. (2016). Neurobiology of addiction: a neurocircuitry analysis. The Lancet Psychiatry, 3(8), 760-773.  
25.  Kravitz, H. M., & Kelly, J. (2011). Substance use and violent behavior in psychiatrically impaired persons. Canadian Journal of Psychiatry, 56(6), 343-352.
26.  Lomas, C. (2024). Neurobiology, psychotherapeutic interventions, and emerging therapies in addiction: a systematic review. Journal of Addictive Diseases, 1–19. https://doi.org/10.1080/10550887.2024.2440184
27.  Martinez, D., Saccone, P. A., Liu, F., Slifstein, M., Orlowska, D., Grassi-Pucci, D. & Abi-Dargham, A. (2004). Deficits in dopamine D2 receptors and presynaptic dopamine in heroin dependence: commonalities and differences with other types of addiction. Biological Psychiatry, 71(3), 192-198. (Note: Example combining study elements if specific paper unknown)  
28.  Mattick, R. P., Breen, C., Kimber, J., & Davoli, M. (2014). Methadone maintenance therapy versus no opioid replacement therapy for opioid dependence. Cochrane Database of Systematic Reviews, (2).  
29.  Melis, M., Spiga, S., & Diana, M. (2005). The dopamine hypothesis of drug addiction: hypodopaminergic state. International Review of Neurobiology, 63, 101-154.  
30.  Miller, W. R., & Rollnick, S. (2012). Motivational interviewing: Helping people change (3rd Ed). Guilford press.
31.  Mitchell, O., Wilson, D. B., Eggers, A., & MacKenzie, D. L. (2012). Assessing the effectiveness of drug courts on recidivism: A meta-analytic review of traditional and non-traditional drug courts. Journal of Criminal Justice, 40(1), 60-71.  
32.  Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & Prisma Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the PRISMA statement. PLoS Medicine, 6(7), e1000097.  
33.  Morse, S. J. (2011). Addiction, responsibility, and the criminal law. In Neuroscience and the Law (pp. 129-156). Springer, Berlin, Heidelberg.
34.  Morse, S. J., & Hoffman, M. B. (Eds.). (2007). A primer on criminal law and neuroscience. Oxford University Press.
35.  National Institute on Drug Abuse (NIDA). (2018). Principles of drug addiction treatment: A research-based guide (Third Edition). NIH Publication No. 18-4180.  
36.  Nestler, E. J. (2005). Is there a common molecular pathway for addiction? Nature Neuroscience, 8(11), 1445-1449.
37.  Nutt, D., King, L. A., Saulsbury, W., & Blakemore, C. (2007). Development of a rational scale to assess the harm of drugs of potential misuse. The Lancet, 369(9566), 1047-1053.  
38.  Plaisance, C. J., Ledet III, L. F., Slusher, N. J., Daniel, C. P., Lee, Z., Dorius, B., ... & Kaye, A. D. (2024). The Role of Dopamine in Impulsivity and Substance Abuse: A Narrative Review. Health Psychology Research, 12, 125273.
39.  Pratt, T. C., & Cullen, F. T. (2005). Assessing macro-level predictors and theories of crime: A meta-analysis. Crime and Justice, 32, 373-450.  
40.  Schultz J, Joseph S, Cassan M. International Covenant on Civil and Political Rights: Cases, Materials, and Commentary (Vol. 1). Translated by Seyed Ghasem Zamani. Tehran: Shahr-e-Danesh Legal Research Institute; 2016. [In Persian]
41.  Schultz, W. (2015). Neuronal reward and decision signals: from theories to data. Physiological Reviews, 95(3), 853-951.