فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

نقض حاکمیت ملی از طریق تخریب تأسیسات هسته‌ای مطالعه موردی حملات سایبری و فیزیکی علیه برنامه هسته‌ای ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سیده نگار سید سجادی 1
محمدرسول آهنگران 2
1 حقوق،حقوق خصوصی،دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
2 استاد؛ پردیس فارابی دانشگاه تهران؛ ایران
10.22034/jml.2025.729620
چکیده
تأسیسات هسته‌ای به عنوان بخشی از زیرساخت‌های حیاتی کشورها و بازتابی از حاکمیت ملی، مورد حمایت خاص حقوق بین‌الملل قرار دارند. این پژوهش با بررسی حملات سایبری و فیزیکی علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، به تحلیل نقض اصول بنیادین حقوق بین‌الملل از جمله حاکمیت ملی، عدم مداخله در امور داخلی، و حمایت از تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز می‌پردازد. روش تحقیق این مطالعه بر مبنای تحلیل تطبیقی و مطالعه موردی استوار است که با بهره‌گیری از اسناد حقوقی، آرای دیوان‌های بین‌المللی، و نظرات فقهای حقوق بین‌الملل انجام شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حملات مذکور نه تنها ناقض اصل حاکمیت ملی و عدم مداخله بوده، بلکه موجب نقض حقوق بین‌الملل محیط زیست، حقوق بشردوستانه، و حق توسعه نیز گردیده است. نتیجه‌گیری این مطالعه بر ضرورت تقویت حمایت‌های حقوق بین‌الملل از تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز و احترام به حاکمیت ملی کشورها در زمینه فناوری هسته‌ای تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها
حاکمیت ملی
تأسیسات هسته‌ای
حملات سایبری
حقوق بین‌الملل
معاهده منع گسترش
موضوعات

عنوان مقاله English

Violation of National Sovereignty through Destruction of Nuclear Facilities A Case Study of Cyber and Physical Attacks Against Iran's Nuclear Program

نویسندگان English

Seyedeh negar Seyed sajjadi 1
mohammad rasool ahangaran 2
1 Law, Private Law, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Professor, University of Tehran, Campus Farabi, Tehran, Iran.
چکیده English

Nuclear facilities, as part of the vital infrastructure of countries and a reflection of national sovereignty, are under special protection under international law. This study examines cyber and physical attacks against the nuclear program of the Islamic Republic of Iran and analyzes the violation of fundamental principles of international law, including national sovereignty, non-interference in internal affairs, and protection of peaceful nuclear facilities. The research method of this study is based on comparative analysis and case study, which was conducted using legal documents, decisions of international courts, and opinions of international law jurists. The findings of this study show that the aforementioned attacks not only violated the principle of national sovereignty and non-interference, but also violated international environmental law, humanitarian law, and the right to development. The conclusion of this study emphasizes the need to strengthen international law protections for peaceful nuclear facilities and respect for the national sovereignty of countries in the field of nuclear technology.

کلیدواژه‌ها English

National sovereignty
nuclear facilities
cyberattacks
international law
Non-Proliferation Treaty
منابع
 بینالمللی های کنوانسیون و معاهدات( الف
Charter of the United Nations, Article 2(7), 1945. .1
Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear .2
Weapons (NPT), 1968.
Geneva Conventions, 1949. .3
Additional Protocol I to the Geneva Conventions, .4
1977.
Additional Protocol II to the Geneva Conventions, .5
1977.
Convention on the Physical Protection of Nuclear .6
Material, 1980.
Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), .7
2015.
دادگستری بینالمللی دیوان آرای( ب
Military and Paramilitary Activities in and against .8
Nicaragua (Nicaragua v. United States), ICJ
Reports 1986.
Nuclear Tests Case (Australia v. France), ICJ .9
Reports 1974.
Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, .10
Advisory Opinion, ICJ Reports 1996.
بینالمللی های سازمان و متحد ملل سازمان اسناد( ج
International Law Commission, Articles on State .11
Responsibility, 2001.
Stockholm Declaration on the Human .12
Environment, 1972.
Declaration on the Right to Development, UN .13
General Assembly Resolution 41/128, 1986.
Rio Declaration on Environment and .14
Development, 1992.
Our Common Future (Brundtland Report), World .15
Commission on Environment and Development,
1987.
IAEA. (2011). Nuclear Security Recommendations .16
on Physical Protection of Nuclear Material and
Nuclear Facilities. IAEA Nuclear Security Series
No. 13.
IAEA. (2020). "International Nuclear Fuel Bank: .17
Ensuring Access to Nuclear Fuel". IAEA Bulletin,
61(2), 14-19.
 فارسی منابع( د
کتب
 :تهران. معاصر بینالملل حقوق در مداخله عدم اصل(. ۱۳۹۴ )رضا ،میرزایی .18
.دانش گنج
. هستهای انرژی و زیست محیط بینالملل حقوق(. ۱۳۹۷ )مهدی ،رضایی .19
. میزان نشر :تهران
 :تهران. هستهای حوادث زیستمحیطی پیامدهای(. ۱۳۹۵ )علی ،هاشمی .20
.علمی انتشارات
مقاالت
 نامه". سایبری حمالت در بینالمللی مسئولیت ".(۱۳۹۸ )احمد ،صالحی .21
.۱۴۵-۱۲۳ ،)۱(۲۵ ،مفید
". بینالمللی تعهدات نقض حقوقی پیامدهای ".(۱۳۹۷ )سعید ،محمودی .22
.۸۲-۵۷ ،)۲(۱۴ ،اساسی حقوق فصلنامه
 خطرات و ایران هستهای تأسیسات ".(۱۳۹۶ )بهروز ،زارعی .23
.۹۵-۷۸ ،)۳(۱۲ ،زیست محیط فصلنامه". محیطی زیست
". هستهای تأسیسات و منطقهای امنیت ".(۱۳۹۸ )محسن ،آبادی علی .24
.۱۳۴-۱۱۲ ،)۲(۲۲ ، راهبردی مطالعات فصلنامه
 امنیت در بینالمللی های سازمان نقش ".(۱۳۹۶ )فاطمه ،محمدی .25
.۱۹۰ -۱۶۷ ،)۱(۵۴ ،بینالملل حقوق نشریه". هستهای
 از حمایت بینالمللی حقوقی نظام اصالح ضرورت ".(۱۳۹۹ )احمد ،شریف .26
.۱۱۲-۸۹ ،)۲(۵۷ ،بینالملل حقوق مجله". هستهای تأسیسات
 تأسیسات امنیت بر نظارت نوین مکانیزمهای ".(۱۴۰۰ )محمد ،کریمی .27
.۱۶۸-۱۴۵ ،)۱(۲۴ ، راهبردی مطالعات فصلنامه". هستهای
 و تجربهها :چندجانبه ای هسته دیپلماسی ".(۱۳۹۸ )علیرضا ،حسینی .28
.۹۸-۷۳ ،)۴(۱۱ ،خارجی روابط نشریه". آموختهها
 هستهای انرژی زمینه در بینالمللی همکاری ".(۱۳۹۷ )رضا ،آقایی .29
.۱۴۷-۱۲۳ ،)۳(۱۵ ،اساسی حقوق مجله". تعهدات و حقوق :صلحآمیز
 و چالشها :هستهای تأسیسات سایبری امنیت ".(۱۴۰۰ )فرهاد ،محمودزاده .30
.۲۲۶-۲۰۱ ،)۴۰(۱۱ ،ملی امنیت نشریه". راهکارها
 و چالشها :جهانیسازی عصر در ملی حاکمیت ".(۱۴۰۰ )علی ،رضایی .31
.۴۲-۱۵ ،)۱(۵۸ ،بینالملل حقوق مجله". فرصتها
 پرتو در اتمی انرژی از صلحآمیز استفاده حق ".(۱۳۹۹ )محمد ،صادقی .32
.۱۲۸-۱۰۱ ،)۱(۱۷ ،اساسی حقوق فصلنامه NPT". معاهده
 رویکرد :سایبری حمالت در بینالمللی مسئولیت ".(۱۳۹۸ )حسن ،اسماعیلی .33
.۱۱۶-۸۹ ،)۳(۱۶ ،اساسی حقوق نشریه". بینالملل حقوق
 آمیز مسالمت حل و هستهای دیپلماسی ".(۱۴۰۰ )فاطمه ،قاسمی .34
.۱۰۴-۷۸ ،)۲(۲۴ ، راهبردی مطالعات". اختالفات
 حقوق تحول در توسعه حال در کشورهای نقش ".(۱۴۰۱ )رضا ،احمدی .35
.۱۵۰-۱۲۳ ،)۱(۵۹ ،بینالملل حقوق مجله". بینالمللی هستهای
انگلیسی منابع( ه
کتب
Page 20 of 19
Gray, C. (2018). International Law and the Use of .36
Force. Oxford University Press.
Dinstein, Y. (2017). War, Aggression and Self- .37
Defence. Cambridge University Press.
Joyner, D. H. (2016). Iran's Nuclear Program and .38
International Law: From Confrontation to Accord.
Oxford University Press.
Graham Jr, T. (2017). Common Sense on Weapons .39
of Mass Destruction. University of Washington
Press.
مقاالت
Chester, C. V. (1993). "Keeping Radioactivity Out .40
of the Environment: The Radiological Threat from
Nuclear Power". Oak Ridge National Laboratory.
Trabalka, J. R., & Auerbach, S. I. (1990). "A .41
Comparison of the Chernobyl and Other Nuclear
Accidents". Environmental Science & Technology,
24(3), 316-322.
Rauf, T. (2021). "Strengthening the Nuclear Non- .42
Proliferation Treaty: The Need for Additional
Protocols". International Atomic Energy Agency
Bulletin, 62(3), 45-52.
ElBaradei, M. (2019). "The IAEA's Evolving Role in .43
Nuclear Security". Nuclear Law Bulletin, 104(2),
23-38.
Potter, W. C. (2018). "Building Confidence in the .44
Middle East: Nuclear and Other WMD-Free
Zone". The Nonproliferation Review, 25(3-4),
295-310.
Persbo, A. (2019). "Technology Transfer and the .45
NPT: Balancing Non-proliferation and Peaceful
Uses". Arms Control Today, 49(8), 12-18.
Brown, P. (2020). "Cyber Sovereignty and Nuclear .46
Security: New Challenges for International Law".
Journal of International Law, 45(3), 287-312.
Alvarez, J. E. (2019). "The Impact of Cyber .47
Warfare on International Legal Order". American
Journal of International Law, 113(4), 651-689.
Johnson, R. (2021). "Reforming Nuclear Law: The .48
Need for Comprehensive Protection". Nuclear
Law Bulletin, 107(1), 45-62.
Williams, S. (2022). "The Future of Nuclear Law: .49
Adapting to Technological Change". International
Nuclear Law Review, 18(2), 134-156.