فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

مبانی ضمان قهری ناشی از نقض اسرار تجاری در نظام حقوقی ایران و افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی حقوق خصوصی جامعة المصطفی العالمیة واحد گرگان
2 ستادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد گنبد کاووس، دانشگاه آزاد اسالمی، گنبد کاووس، ایران.
3 استادیار گروه حقوق جامعة المطفی العالمیة واحد گرگان
10.22034/jml.2025.2069701.1509
چکیده
با ظهور نظم نوین تجارت پس از قرن نوزدهم و تصویب موافقت‌نامه تریپس، داده‌ها و اطلاعات محرمانه که به سبب اقدامات حفاظتی دارای ارزش اقتصادی‌اند، مشمول حمایت حقوقی در سطح ملی و بین‌المللی قرار گرفته‌اند. با این حال، یکی از چالش‌های مهم، تبیین مبانی مسئولیت مدنی ناشی از نقض اسرار تجاری است؛ زیرا مبنای مسئولیت در تعیین بار اثبات دعوا و تحقق عدالت نقش اساسی دارد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مبانی ضمان قهری در نقض اسرار تجاری در نظام‌های حقوقی افغانستان و ایران چیست؟



یافته‌ها نشان می‌دهد افغانستان با تصویب قانون خاص حمایت از اسرار تجارتی و صنعتی گامی در جهت تقنین برداشته، اما مبانی مسئولیت مدنی در آن تصریح نشده و باید به قواعد عام قانون مدنی مراجعه کرد. با توجه به غلبه نظریه تقصیر در قانون مدنی افغانستان، این نظریه مبنای اصلی ضمان قهری در نقض اسرار تجاری محسوب می‌شود. در ایران نیز به دلیل فقدان قانون خاص در این زمینه، قواعد عام مدنی و به ویژه نظریه تقصیر مبنای غالب مسئولیت مدنی به شمار می‌آید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Fundamentals of compulsory liability arising from the violation of trade secrets in the legal systems of Iran and Afghanistan

نویسندگان English

Seyed Maudood aslamzadah 1
hosein mire 2
mohammadmadebo jone 3
1 Private Law Student, Al-Mustafa International University, Gorgan Branch
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Gonbad Kavous Branch, Islamic Azad University, Gonbad Kavous, Iran.
3 Assistant Professor, Law Department, Al-Muttafi International University, Gorgan Branch
چکیده English

With the rise of modern commerce after the 19th century and the TRIPS Agreement, confidential data and information with economic value, protected by customary safeguards, are granted legal protection at national and international levels. A key challenge, however, is defining the basis of tort liability for trade secret violations, since the choice between fault-based and risk-based theories affects the burden of proof and the balance of justice between parties.



This research asks: what are the foundations of civil (tort) liability for trade secret violations in Afghanistan and Iran? Using a descriptive, analytical, and comparative method, the study relies mainly on library sources.



Findings show that Afghanistan, despite enacting a law on trade and industrial secrets, does not specify the basis of civil liability, making recourse to the general Civil Code necessary—where fault-based liability predominates. Similarly, in Iran, due to the absence of a specific law, general civil law provisions, especially the fault-based theory, remain the prevailing foundation for tort liability in cases of trade secret infringement.

کلیدواژه‌ها English

*Tort liability
fault-based theory
risk-based theory
and trade secrets*

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1404