فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

جرم انگاری جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی برمبنای قاعده لاضرر درحقوق کیفری ایران و افغانستان

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
1 ارشد حقوق کیفری و سطح ۳ فقه و اصول
2 استاد راهنما
10.22034/jml.2025.2079132.1571
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین نقش قاعده فقهی لاضرر به عنوان مبنای جرم‌انگاری جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی در حقوق کیفری ایران و افغانستان و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی انجام شده و به این پرسش پاسخ گفته است که این قاعده چگونه در قوانین کیفری دو کشور به عنوان مبنای جرم‌انگاری جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی تبلور یافته است؟. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قاعده لاضرر با استناد به حدیث نبوی «لا ضَرَر و لا ضِرار» و پشتوانه قرآنی، عقلانی و اجمایی، به عنوان اصلی بنیادین، مبنای مشروعیت‌بخش برای جرم‌انگاری‌های متعددی در هر دو نظام حقوقی قرار گرفته است. مصادیق این تأثیرپذیری در قوانین موضوعه شامل جرایم زیست‌محیطی، انتشار محتوای مجرمانه سایبری، نشر اکاذیب، جعل، قاچاق اسلحه و مواد مخدر، جرایم رایانه‌ای و جرایم شدیدی مانند محاربه و افساد فی الارض می‌شود. هدف این جرم‌انگاری‌ها، دفع ضرر و پیشگیری از آسیب‌های فردی و اجتماعی است که امنیت، آسایش، سلامت و نظم عمومی را تهدید می‌کند. در نهایت، این تحقیق نشان می‌دهد که قاعده لاضرر کارکردی فراتر از حقوق مدنی داشته و به عنوان معیاری مستدل و پویا، ظرفیت لازم برای پاسخگویی به تهدیدات نوظهور مانند جرایم سایبری را در اختیار قانون‌گذاران ایران و افغانستان قرار داده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 آذر 1404