فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

اثر قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال بر اعتبار معاملات در حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد واحد ارومیه
2 استاد دانشگاه
10.22034/jml.2026.735457
چکیده
با گسترش فناوری اطلاعات و ورود ابزارهای نوین به عرصه مبادلات تجاری، قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال به‌عنوان عناصر اصلی تجارت الکترونیکی، نقش مهمی در تحول شیوه‌های سنتی انجام معاملات ایفا کرده‌اند. در نظام حقوقی ایران، به‌ویژه پس از تصویب قانون تجارت الکترونیکی سال 1382، بستر حقوقی لازم برای شناسایی و اعتبار بخشی به این ابزارها فراهم شده است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های مطرح در این زمینه، بررسی قابلیت استناد، حجیت و اعتبار قراردادهای منعقدشده از طریق داده‌پیام‌ها و نیز میزان اعتبار امضای دیجیتال در مقایسه با امضای سنتی است. این مقاله با تحلیل مقررات قانونی، رویه‌های عملی و دیدگاه‌های حقوقی، به بررسی اثر قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال بر اعتبار معاملات در حقوق ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که قانون‌گذار ایرانی با پذیرش اصل اعتبار اسناد و قراردادهای الکترونیکی، آن‌ها را از حیث آثار حقوقی در حکم اسناد کاغذی و امضای دستی دانسته و برای امضای دیجیتال، در صورت بهره‌گیری از گواهی الکترونیکی معتبر، ارزش اثباتی و حقوقی کامل قائل شده است. با این حال، چالش‌هایی نظیر امنیت سایبری، امکان جعل یا دستکاری محتوای دیجیتال، عدم آشنایی کاربران و برخی ابهامات قانونی، همچنان مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های این ابزارها در معاملات است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که تقویت زیرساخت‌های فنی و حقوقی، استانداردسازی امضای دیجیتال، توسعه مراکز گواهی و ارتقای آگاهی عمومی می‌تواند در افزایش اعتماد و اعتبار معاملات الکترونیکی نقش اساسی ایفا کند. در نهایت، پذیرش گسترده قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال در رویه قضایی و حقوق ایران، گامی مهم در جهت مدرن‌سازی نظام مبادلات تجاری و افزایش امنیت و سرعت در معاملات به شمار می‌رود.
 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The effect of contracts and digital signatures on electronic credit in Iranian law

نویسندگان English

Haniyeh Farrokh Qaed 1
Mahdi ShidaiGurchinQala 2
1 Master's degree in Private Law, Urmia branch of Azad University
2 university professor
چکیده English

With the expansion of information technology and the entry of new tools into the field of commercial exchanges, electronic contracts and digital signatures as the main elements of electronic commerce have played an important role in the transformation of traditional ways of conducting transactions. In Iran's legal system, especially after the approval of the e-commerce law of 2012, the necessary legal basis for identifying and validating these tools has been provided. One of the most important challenges in this field is to check the citation capability, authenticity and validity of contracts concluded through data messages, as well as the validity of digital signatures compared to traditional signatures. This article examines the effect of electronic contracts and digital signatures on the validity of transactions in Iranian law by analyzing legal regulations, practical procedures and legal perspectives.

کلیدواژه‌ها English

Electronic business
electronic contract
digital signature
validity of transactions
electronic business law of Iran

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 اردیبهشت 1405