فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

بررسی حقوقی نقش زنجیره‌های بلوکی در حفظ و مدیریت اسناد قانونی مطالعه موردی: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران (نویسنده مسئول).
2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی موسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز ایران
10.22034/jml.2026.736018
چکیده
فناوری زنجیره بلوکی(بلاکچین) به عنوان یکی از فناوری‌های نوین و تحول‌آفرین در حوزه‌های مختلف، به ویژه در مدیریت و حفظ اسناد قانونی، مورد توجه روزافزون قرار گرفته است. این فناوری با ویژگی‌هایی نظیر توزیع‌شدگی، تغییرناپذیری، شفافیت و امنیت بالا، قابلیت ایجاد نظام‌های ثبت دیجیتال مطمئن و کارآمد را فراهم می‌آورد. در ایران، سازمان ثبت اسناد و املاک به عنوان مرجع اصلی در ثبت مالکیت‌ها و اسناد رسمی، با چالش‌های متعددی از جمله جعل اسناد، فساد اداری و کندی فرآیندهای ثبتی مواجه است که فناوری بلاکچین می‌تواند به عنوان راهکاری موثر برای رفع این مشکلات مطرح گردد. هدف این پژوهش، بررسی ابعاد حقوقی نقش فناوری زنجیره بلوکی در حفظ و مدیریت اسناد قانونی با تأکید بر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی بلاکچین در فرآیندهای ثبتی می‌تواند موجب افزایش شفافیت، کاهش تقلب و جعل اسناد، تسهیل دسترسی به اطلاعات و ارتقاء اعتماد عمومی به نظام ثبت اسناد شود. با این حال، چالش‌هایی از جمله نبود چارچوب‌های قانونی مشخص، ضرورت اصلاح قوانین و مقررات موجود، مسائل حقوقی مرتبط با مالکیت داده‌ها، و نیاز به آموزش تخصصی کارکنان سازمان ثبت، به عنوان موانع اصلی در مسیر بهره‌برداری کامل از این فناوری شناسایی شده‌اند. نتیجه‌گیری این پژوهش بر این اساس استوار است که برای تحقق پتانسیل‌های فناوری زنجیره بلوکی در حفظ و مدیریت اسناد قانونی، ضروری است که نظام حقوقی کشور با تدوین مقررات شفاف و جامع در حوزه فناوری‌های نوین، ایجاد سازوکارهای حل اختلاف حقوقی مبتنی بر قراردادهای هوشمند و بلاکچین، و توسعه ظرفیت‌های آموزشی و فناورانه سازمان ثبت، به سمت هم‌سویی و هماهنگی با فناوری‌های دیجیتال پیش برود. این اقدامات نه تنها می‌تواند کیفیت خدمات ثبتی را بهبود بخشد، بلکه به تضمین امنیت حقوقی و افزایش اعتماد عمومی نیز کمک خواهد کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 خرداد 1405