فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

جایگاه، کارکردها و جلوه های دادرسی افتراقی در حقوق کیفری کودکان و نوجوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
10.22034/jaml.2021.533129.1042
چکیده
چکیده
امروزه با اثرگذاری موازین جرم‌شناسی بالینی، الگوی جدیدی برای رسیدگی به جرم ارتکابی خردسالان ظهور یافته که از آن به دادرسی کیفری افتراقی یاد می‌شود. در میان همه موضوعات مرتبط با دادرسی کیفری افتراقی ویژه کودکان و نوجوانان، الزامات و تضمینات حاکم بر این الگوی جدید عدالت کیفری موضوع مهمی است. یکی از سازوکارهایی که اجرای آن یکی از مهم‌ترین جلوه‌های توجه به این الزامات و تضمینات برشمرده شده است، جایگزین‌های حبس است که اساساً به منظور احتراز از آثار سوء و ناگوار محیط زندان بر کودکان و نوجوانان و به جای آن، استفاده از سازوکارهای نظارتی و اصلاحی و درمانی و بازپرورانه نسبت به این قشر آسیب‌پذیر و مستحق حمایت بیشتر، مورد تأکید قرارگرفته‌اند. در این مقاله، به بحث پیرامون جایگاه، کارکردها و جلوه های دادرسی افتراقی در حقوق کیفری کودکان و نوجوانان پرداخته ایم. سوال اصلی این بوده است که دادرسی افتراقی در عرصه حقوق کیفری کودکان و نوجوانان، چه جایگاه و ضرورتی دارد و جلوه های آن کدامند؟ در پاسخ، این نتیجه حاصل شده است که دادرسی افتراقی، ازجمله مهم ترین بنیان های حقوق کیفری نوین در ارتباط با جرائم ارتکابی کودکان و نوجوانان است که تحت تأثیر اندیشه ها و آموزه های جرم شناسانه، سعی در تعیین و اجرای موثرترین و کارآمدترین پاسخ ها نسبت به بزهکاری کودکان و نوجوانان دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Position, functions and manifestations of differential proceedings in criminal law children and teenagers

نویسندگان English

Amir Ghaedi 1
Seyed Abbas Jazayeri 2
1 PhD student, Department of Law, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran
2 Assistant Professor, Department of Law, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
چکیده English

Abstract
Nowadays, with the effectiveness of clinical criminology standards, a new model for juvenile delinquency has emerged, which is called differential criminal proceedings. Among all the issues related to discriminatory criminal proceedings for children and adolescents, the requirements and guarantees governing this new model of criminal justice are important. One of the mechanisms whose implementation is one of the most important manifestations of paying attention to these requirements and guarantees is the alternative of imprisonment, which is mainly to avoid the adverse effects of the prison environment on children and adolescents and instead use regulatory and correctional mechanisms. And treatment and rehabilitation have been emphasized for this vulnerable and deserving group. In this article, we discuss the status, functions and effects of differential litigation in the criminal law of children and adolescents. The main question has been what is the status and necessity of differential proceedings in the field of criminal rights of children and adolescents and what are its manifestations? In response, it has been concluded that discriminatory proceedings are one of the most important foundations of modern criminal law in relation to crimes committed by children and adolescents, which, under the influence of criminological ideas and teachings, try to determine and implement the most effective and efficient answers. To the delinquency of children and adolescents.

کلیدواژه‌ها English

Differential criminal proceedings
juvenile delinquents
correctional approach and therapist
alternatives to imprisonment
1.    ابراهیمی ورکیانی، فاطمه، حق دادرسی منصفانه کودکان در تعارض با قانون، انتشارات جاودانه، چاپ اول، 1389.
2.     ازرف، آلبین، اهمیت پژوهش های حقوقی تطبیقی در توسعه و تکامل علوم جزایی، ترجمه حسن رضایی، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق(ع)، شماره 10، 1378.
3.     استرن، وی وین، همایش بین المللی بررسی راهکارهای جایگزین مجازات زندان، ترجمه محمدرضا فرزانه، مجله حقوقی دادگستری، شماره 38، 1381.
4.     امیدی، جلیل و سمیه نیکویی، تعریف و مبانی علنی بودن دادرسی کیفری، فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره 3، 1387.
5.     امینی، محمد، قضازدایی و جایگاه آن در نظام کیفری ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1384.
6.     ایروانیان، امیر، آسیب شناسی سامانه پاسخ ها در لایحه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان، فصلنامه خانواده پژوهی، دوره 18، شماره 1، 1388.
7.     آشوری، محمد، جایگزین‌های زندان یا مجازات بینابین، نشر گرایش، چاپ اول، 1382.
8.     آقامیرسلیم، مرضیه سادات، جایگاه پرونده شخصیت در نظام کیفری ایران و کانادا، پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1390.
9.     آنسل، مارک، دفاع اجتماعی نوین، ترجمه محمد آشوری و علی حسین نجفی ابرندآبادی، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ سوم، 1375.
10. بلیغ، سوسن، کنوانسیون حقوق کودک و بهره‌وری از آن در حقوق داخلی ایران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1383.
11. تقی پور، علیرضا، حقوق متهم در دادرسی کیفری بین المللی، رساله دکترا حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1385.
12. حاجی تبار فیروزجایی، حسن، جایگزین‌های حبس در حقوق کیفری ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1385.
13. حمیدخانی، مجید، اصلاح و تربیت بزه‌کاران در حقوق کیفری ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1384.
14. خالقی، علی، آیین دادرسی کیفری، انتشارات موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ اول، 1387.
15. خالقی، علی، علنی بودن دادرسی در پرتو اسناد بین المللی و حقوق داخلی، مجله پژوهش ‌های حقوقی، شماره 5، 1383.
16. خواجه نوری، یاسمن، حقوق کیفری اطفال و جهانی شدن، رساله دکترا حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1390.
17. خواجه نوری، یاسمن، جلوه های دادرسی عادلانه در حقوق کیفری کودکان، در: تازه‌های علوم جنایی(مجموعه مقالات)، نشر میزان، چاپ اول، بهار 1388.
18. دانش، تاج زمان، مجرم کیست؟ جرم‌شناسی چیست؟، انتشارات کیهان، چاپ نهم، 1381.
19. درویشی اکرمی، سهیلا، نظام پاسخ ها به بزه‌کاری اطفال در حقوق ایران و اسناد سازمان ملل، پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1390.
20. دلماس مارتی، می ری، نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، نشر میزان، چاپ دوم، 1387.
21. دهقانی، علی، نقد و بررسی لایحه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان در پرتو اسناد بین المللی حقوق کودک، فصلنامه خانواده پژوهی، دوره 18، شماره 1، 1388.
22. روشن قنبری، عطاءالله، جایگزین‌های زندان‌های کوتاه مدت در حقوق کیفری ایران و انگلستان، پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1376.
23. روشن، محمد، نقد و بررسی تحولات دادرسی در حوزه بزهکاری کودکان و نوجوانان، فصلنامه خانواده پژوهی، دوره 18، شماره 1، 1388.
24. شاکری، ابوالحسن، قوه قضاییه و پیشگیری از وقوع جرم، مجموعه مقالات راجع به قوه قضائیه و پیشگیری از جرم، انتشارات قوه قضائیه، چاپ اول، 1382.
25. شاملو، باقر، عدالت کیفری و اطفال، نشر جنگل، چاپ دوم، 1389.
26. شاملو، باقر، اصل برائت کیفری در نظام های نوین دادرسی، در: علوم جنایی(مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، نشر سمت، چاپ اول، 1383.
27. صادقی، آسیه، بررسی آراء صادره از دادگاه های عمومی ویژه اطفال از منظر آموزه های جرم شناسی بالینی، پایان ‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1392.
28. صفاری، علی، کیفرشناسی و توجیه کیفر، در: علوم جنایی(مجموعه مقالات آموزشی برای ارتقاء سطح دانش دست‌اندرکاران مبارزه با مواد مخدر ایران)، جلد دوم، انتشارات سلسبیل، چاپ نخست، 1384.
29. طاهایی نژاد، علیرضا، پیشگیری از بزه‌کاری و اصلاح بزه‌کار در حقوق ایران، پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1381.
30. عباچی، مریم، حقوق کیفری اطفال در اسناد سازمان ملل متحد، انتشارات مجد، چاپ اول، 1381.
31. عسگری، سعید، مداخله های پیش از بزهکاری، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، شماره 20، 1390.
32. غلامی، حسین. عدالت ترمیمی، انتشارات سمت، چاپ دوم،1390.
33. غلامی، حسین، عدالت کیفری اطفال در سیاست جنایی سازمان ملل متحد، نشر میزان، چاپ اول، 1394.
34. غلامی، حسین(مترجم)، پیشگیری از جرم از طریق توسعه اجتماعی، مجله پژوهش و سیاست، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 27، 1391.
35. فتحی، حمیدرضا، سیر تحولات سیاست جنایی در قلمرو اجرای مجازات حبس، پایان‌ نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1388.
36. فرجیها، محمد، جنبه هایی از تأثیر یافته های جرم شناسی بر سیاست جنایی، فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره 1، 1382.
37. کاری یو، روبر، مداخله روان شناختی- اجتماعی زودرس در پیشگیری از رفتارهای مجرمانه، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 35-36، 1381.
38. کاظمی رودسری، زهرا، فردی کردن مجازات ها در حقوق کیفری ایران، پایان ‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 1378.
39. کریمی، نورالله، مدل های دادرسی در زمینه اطفال بزه‌کار، در: دائره المعارف علوم جنایی(مجموعه مقالات)، نشر میزان، چاپ دوم، بهار 1392.
40. کشفی، سید سعید و علی احسانلو، نقش مددکاران اجتماعی در پیشگیری از بزه‌کاری اطفال و نوجوانان، مجله پلیس زن، شماره 14، 1390.
41. کلارکسون، سی. ام. وی، تحلیل مبانی حقوق جزا، ترجمه حسین میرمحمدصادقی، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ دوم، 1374.
42. گسن، ریموند، جرم‌شناسی کاربردی، ترجمه مهدی کی‌نیا، چاپ اول، نشر مترجم، 1370.
43. منصورآبادی، عباس و شهرام ابراهیمی، تحولات مدیریت پیشگیری از جرم، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، شماره 8، 1387.
44. مؤذن زادگان، حسنعلی، سیر تحول قوانین کیفری حمایتی کودکان و نوجوانان در حقوق ایران، مجله حقوقی دادگستری، شماره 62-63، 1387.
45. مؤذن زادگان، حسنعلی، کودکان و نوجوانان معارض با قانون و واکنش های اجتماعی، در: علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، نشر سمت، چاپ اول، 1383.
46. موسوی، عافیه السادات، بزهکاری اطفال و نوجوانان، انتشارات مجد، چاپ اول،1390.
47. مهدوی، سید محمود، پیشگیری از جرم(پیشگیری شد مدار)، نشر سمت، چاپ اول، 1389.
48. مهرا، نسرین، کیفر و چگونگی تعیین آن در فرآیند کیفری انگلستان(با تکیه بر کارکردهای کیفر)، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 45، 1386.
49. مهرا، نسرین. عدالت کیفری کودکان و نوجوانان، نشر میزان، چاپ اول، تابستان1390.
50. نجفی ابرندآبادی، علی حسین، سیاست جنایی(تکنیک های حقوقی کیفری برای پیشگیری از جرم)، تقریرات درسی دوره دکترا حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، نیمسال اول تحصیلی 89-1388.
51. نجفی ابرندآبادی، علی حسین، اطفال در معرض خطر، ماهنامه قضاوت، شماره 45، 1386.
52. نوربها، رضا، زمینه جرم‌شناسی، کتابخانه گنج دانش، چاپ سوم، 1386.
53. نیازپور، امیرحسن، بازپروری بزه‌کاران در مقررات ایران، مجله فقه و حقوق، شماره 11، 1385.
54. نیازپور، امیرحسن، حق متهمان بر داشتن وکیل در فرآیند کیفری؛ جلوه ای از حقوق شهروندی، مجله حقوقی دادگستری، شماره 58، 1386.
55. نیکویی، سمیه، الزامات علنی بودن دادرسی کیفری در پرتو دادرسی عادلانه، مجله حقوقی دادگستری، شماره 56-57، 1385.
56. هورست شولر، اسپرنیکوم، دادرسی نوجوانان در جهان، ترجمله علی شیروانی، سخنرانی ارائه شده در سمینار دادرسی ویژه نوجوانان، تهران، 22/4/1377، انتشارات مجد، چاپ اول، 1378. 
57.  Carrabine, Eamonn  and et al, Criminology(A Sociological Introduction), Routledge Publishers, 2009.
58.  Champion, Dean. J., Corrections in The United States, 4th Ed., Spring  Publication, 2002.
59.  Joyce, Peter, Criminal Justice(A introduction to Crime and The Criminal Justice System), Willan Publishers, 2006.
60.   Marvasti, J. A., Child Suffering in The World: Child Maltreatment by Parents, Culture and Governments Different Countries and Cultures, Manchester: Sexual Trauma Center Publication, 2008.
61.   Petersillia, Joan, Community Corrections, 3th Ed., Oxford University Press, 1991.
62.   Scott, Elizabeth S. & Laurence Steinberg, Rethinking Juvenile Justice, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2008.
63.   Young, M.C. & I. Gainsborough, Prosecuting Juveniles in Adult Court: An Assessment of Trend and Consequences, Washington DC, The Sentencing Projects, 2000.