فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

بررسی تنقیحی اعطاء حق طلاق به زوجه در قانون ایران (مطالعه تطبیقی حقوق مصر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد حقوق خصوصی/ دانشگاه آل طه
10.22034/jml.2026.2108468.1792
چکیده
به موجب قانون ایران و همچنین قانون خانواده مصر، زن به طور یک جانبه و مستقیم حق طلاق ندارد. اگرچه قانونگذار مصری با تعبیری متفاوت از طلاق خلع، زن را مستحق طلاق تحت شرایطی می داند. قانونگذار در جمهوری اسلامی ایران به تبعیت از شریعت اسلام، چنین اختیاری را صرفاً منحصر به زوج تلقی نموده است. امری که در نظر اول، به لحاظ تعارض با اصول برابری میان انسان ها و اسناد حقوق بشر، غیر موجه می نماید. لذا آنچه روشن است این که رویکرد فقهی مقنن تحت شرایطی می بایست تعدیل گردد. دراین نوشتار که به روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای تدوین گردیده، ضمن مطالعه حقوق کشور مصر در خصوص اعطاء حق قانونی طلاق به زوجه، سعی بر به رسمیت شناختن حق طلاق از سوی زن و ارائه راهکارهایی جهت برقراری این مهم می گردد. به طور اجمالی باید عنوان داشت که اگرچه اعطاء قانونی حق طلاق به زن به مثابه مرد ضروری است ولیکن این امر می تواند دارای معایبی نیز باشد. معایبی که می تواند با تحدید حقوق مالی وی از جمله مهریه، مرتفع گردیده و نهایتاً منجر به شناخت قانونی این حق برای او گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A revised study of granting the right to divorce to the wife in Iranian law (Comparative study of Egyptian law)

نویسنده English

Mahsa Sayad Maleki
Master of Private Law / AleTaha University
چکیده English

According to Iranian law and Egyptian family law, a woman does not have the right to divorce unilaterally and directly. Although the Egyptian legislator, with a different interpretation of divorce by khula, considers a woman entitled to divorce under conditions. The legislator in the Islamic Republic of Iran, following Islamic law, has considered such an option to be exclusive to the husband. This seems unjustified at first glance, in terms of conflict with the principles of equality between humans and human rights documents. Therefore, what is clear is that the jurisprudential approach of the legislator under conditions must be adjusted. In this article, which was compiled using library resources, while studying the laws of Egypt regarding granting the legal right to divorce to the wife, an attempt is made to recognize the right to divorce by the woman and to provide solutions to establish this issue. In summary, it should be stated that although granting the legal right to divorce to the woman is as necessary as a man, this can also have disadvantages. Disadvantages that can be eliminated by limiting her financial rights, including dowry, and ultimately leading to legal recognition of this right for her.

کلیدواژه‌ها English

Divorce
Equality
Sharia
Quran
Woman

. فارسی

§      دهخدا، علی اکبر (1377)، لغت نامه دهخدا ، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، ج 9.
§      عمید ، حسن (1389)، فرهنگ فارسی عمید، تهران: راه رشد.
§      معین ، محمد (1381)، فرهنگ معین، تهران: آدنا.
§      موسوی خمینی ، روح الله (1393)، استفتائات امام خمینی (س) ، قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
§      موسوی خمینی ، روح الله (1385)، تحریر الوسیله، قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
§      محقق داماد، مصطفی (1384)، بررسی فقهی حقوق خانواده: نکاح و انحلال آن، مواد 1034 تا 1157 قانون مدنی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
§      امامی، سیدحسن (1375)، حقوق مدنی، تهران: انتشارات اسلامیه.
§      جعفری لنگرودی ، محمدجعفر (1387) ، اساس در قانون مدنی، تهران: گنج دانش.
§      نیلفروشان، سعید (1401)، آسیب شناسی طلاق به عنوان آفت اجتماعی، تهران: فرززانگان دانشگاه.
§      پسندیده، عباس (1396)، طلاق- چرایی و چگونه، مشهد: آستان قدس رضوی.
§      عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم (1384)، ترجمه فارسی کنزالعرفان فی فقه القرآن، قم: نوید اسلام.
§      غفاری، علی اکبر (1387)، ترجمه و متن کتاب من لا یحضره الفقیه، تهران: دارالکتاب اسلامیه.
§      دانش پژوه، محمدتقی (1374)، ترجمه فارسی شرائع الاسلام، تهران: دانشگاه تهران.
§      حسینی بجنوردی، محمد و حسینی نیک، عباس (1391)، ترجمه مباحث حقوقی تحریرالوسیله حضرت امام خمینی (ره)، تهران: مجد.
§      نقی پورفر، ولی الله (1383)، پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن، تهران: نشر اسوه.
§      رضایی اصفهانی، محمدعلی (1384)، جاودانگی قرآن در قاعده جری و تطییق، تهران: اندیشه دینی.
§      مصباح یزدی، محمدتقی (1381)، دین و آزادی، قم: مرکز مطالعات و پژوهش های حوزه علمیه قم.
§      کرمی مقدم، حسن (1403) «اثر بخشی شریعت بر طریقت قانونگذاری در کشورهای اسلامی (ایران و مصر) با رویکرد غایتگرایانه و اجتهادی شورای نگهبان»، مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی، دوره 2، شماره 4، صص 19-36.
§      شکر بیگی، علیرضا و امامی، امید (1403) «شرایط حاکم بر پرداخت نفقه زوجه و ضمانت های اجرایی حقوقی و کیفری ناظر بر استنکاف از پرداخت نفقه در نظام حقوقی ایران و مصر»، مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی، دوره 2، شماره 2، صص 17-32.

2. غیرفارسی

§      القرآن الکریم
§      نجفی ، محمدحسن ، (1362) جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، قم: دارالکتب الاسلامیه.
§      حسن بن جعفر، (1378) شرائع الاسلام، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
§  S Keerthana, Sathishprem SR Raghuvarathan, (2018), Comparative analysis of divorce laws: A look into the divorce laws of Islamic world, Internatioanl Journal of Law, 4, 4, 81-88.
§  Maugiron B Nathalie and Dupret, Baudoin, (2008), Breaking Up the Family: Divorce in Egyptian Law and Practice, Journal of Women of the Middle East and the Islamic World, 6, 52-74. 
§  Otto, Jan Michiel. (2010), Sharia Incorporated: A Comparative, Overview of the Legal Systems of Twelve MuslimCountries in Past and Present, 164.
 

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405