فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین

حق توسعه فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز در چارچوب NPT:تحلیل حقوقی حملات علیه تأسیسات هسته‌ای ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 حقوق،حقوق خصوصی،دانشگاه تبریز،تبریز،ایران.
2 استاد؛ پردیس فارابی دانشگاه تهران؛ ایران
10.22034/jml.2026.736131
چکیده
به عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد حقوق بین‌الملل در عرصه خلع سلاح، تعادل ظریفی میان اصل عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای و حق طبیعی کشورها برای توسعه فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز ایجاد نموده است. این پژوهش با هدف تحلیل حقوقی موضع ایران در قبال توسعه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز و بررسی مشروعیت حملات علیه تأسیسات هسته‌ای این کشور، به بررسی تعارض‌های موجود میان حقوق حاکمیتی و تعهدات بین‌المللی می‌پردازد.مسئله اصلی این تحقیق در تحلیل چگونگی تفسیر و اجرای ماده چهارم پیمان NPTو تعیین حدود و ثغور حق توسعه فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز نهفته است.امید است در پایان پژوهش به چنین سوالاتی بتوان پاسخ داد: آیا حملات علیه تأسیسات هسته‌ای ایران با اصول حقوق بین‌الملل سازگار است؟ تا چه حد کشورها می‌توانند تحت عنوان حق توسعه فناوری هسته‌ای، برنامه‌های خود را پیش ببرند؟ و چگونه می‌توان تعادل میان نگرانی‌های امنیتی و حقوق حاکمیتی برقرار نمود؟روش‌شناسی این تحقیق مبتنی بر تحلیل توصیفی-تحلیلی اسناد حقوقی بین‌المللی، قطعنامه‌های سازمان‌های بین‌المللی، آرای دیوان بین‌المللی دادگستری و بررسی نظریات حقوقدانان معتبر است. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهد که حملات علیه تأسیسات هسته‌ای ایران فاقد مبنای حقوقی مشروع بوده و با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل در تعارض قرار دارد. نتایج تحقیق بر لزوم اصلاح مکانیسم‌های نظارتی و ایجاد تعادل عادلانه‌تر میان حقوق و تعهدات در چارچوب NPTتأکید می‌نماید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات