استادیارگروه آموزش علوم تجربی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.22034/jml.2026.736226
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی پایه هشتم از منظر میزان توجه به مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد و نیز بررسی ظرفیتهای تعمیقی-مذهبی موجود در محتوای کتاب انجام شده است. در نظامهای آموزشی نوین، کتاب درسی صرفاً ابزار انتقال دانش نیست، بلکه بستری برای پرورش ابعاد مختلف شخصیت دانشآموز، از جمله تفکر خلاق، نگرش تأملی، خداشناسی، نظمپذیری در آفرینش و درک پیوند علم و معنویت به شمار میرود. از این رو، تحلیل کتاب علوم تجربی پایه هشتم از منظر خلاقیت و تعمیق مفاهیم مذهبی، میتواند تصویری روشن از میزان تحقق اهداف تربیتی برنامه درسی ارائه دهد.از منظر تعمیقی-مذهبی نیز نتایج حاکی از آن است که محتوای کتاب به صورت غیرمستقیم ظرفیتهای ارزشمندی برای تقویت نگاه توحیدی و تأمل در شگفتیهای جهان آفرینش در اختیار معلم و دانشآموز قرار میدهد. موضوعاتی همچون ساختار بدن انسان، نظم در سامانههای طبیعی، پدیدههای فیزیکی و زیستی، و ارتباط دقیق اجزای طبیعت، زمینه مناسبی برای تعمیق حس شگفتی، مسئولیتپذیری، و درک حکمت الهی فراهم میسازند. با این حال، این ظرفیتها اغلب بهصورت ضمنی و پراکنده در متن حضور دارند و کمتر در قالب فعالیتها یا پرسشهای هدفمند و سازمانیافته برای تعمیق بینش مذهبی و معنوی طراحی شدهاند.بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که کتاب علوم تجربی پایه هشتم اگرچه از ظرفیت نسبی مناسبی برای پرورش خلاقیت و نیز ایجاد تأملات تعمیقی-مذهبی برخوردار است، اما برای تحقق مؤثرتر این اهداف، نیازمند بازنگری و غنیسازی محتوایی است. طراحی فعالیتهای بازپاسخ، پرسشهای واگرا، تکالیف اکتشافی، و نیز گنجاندن عناصر هدایتکننده برای تأمل در نظم، هدفمندی و حکمت موجود در طبیعت، میتواند زمینه تلفیق مؤثرتر علم، خلاقیت و تربیت معنوی را در این کتاب فراهم آورد.
عموزاده,الهام . (1405). تحلیل محتوای تعمیقی-مذهبی کتاب علوم تجربی پایه هشتم بر اساس مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد. فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین, (), 1-17. doi: 10.22034/jml.2026.736226
MLA
عموزاده,الهام . "تحلیل محتوای تعمیقی-مذهبی کتاب علوم تجربی پایه هشتم بر اساس مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد", فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین, , , 1405, 1-17. doi: 10.22034/jml.2026.736226
HARVARD
عموزاده الهام. (1405). 'تحلیل محتوای تعمیقی-مذهبی کتاب علوم تجربی پایه هشتم بر اساس مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد', فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین, (), pp. 1-17. doi: 10.22034/jml.2026.736226
CHICAGO
الهام عموزاده, "تحلیل محتوای تعمیقی-مذهبی کتاب علوم تجربی پایه هشتم بر اساس مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد," فصلنامه علمی فقه و حقوق نوین, (1405): 1-17, doi: 10.22034/jml.2026.736226
VANCOUVER
عموزاده الهام. تحلیل محتوای تعمیقی-مذهبی کتاب علوم تجربی پایه هشتم بر اساس مؤلفههای خلاقیت در نظریه گیلفورد. فقه و حقوق نوین, 1405; (): 1-17. doi: 10.22034/jml.2026.736226
